Trang chủ | Thứ ba, 23/04/2019 | Tìm kiếm
Phiên bản cũ
head top head bottom

Ý kiến mới nhất

Đồng chí Z
Bạn Minh Hương và Thuỷ Nguyên có ý kiến ngược hẳn với bạn Minh Hằng và bác ...Đến bài viết

thuy duong
nhac hay nhay cung dep verry good  Đến bài viết

thanhson
bài hát rất hay, ai nghe cũng nao nao một cảm nghĩ nhớ thương xa vời man mác một ...Đến bài viết

Thuy nguyen
Tôi ủng hộ ý kiến của bạn Minh Hương. Tài năng của nhạc sĩ Lê Minh Sơn và ...Đến bài viết

Minh Hằng
1. Nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cụ thể là các nhà quản lí âm nhạc ...Đến bài viết

Viettq
Thưa bác Nguyễn Bá Tấu, có thể bác hiểu sai ý tôi. Tôi chỉ không cho rằng ...Đến bài viết

Nguyễn Hoà
Viết sai ngữ pháp tiếng Việt rồi, NLH ơi. Dòng chữ dưới đây này chưa phải ...Đến bài viết

Minh Hằng
Anh A có trình độ trên đại học chính qui. Anh B trình độ đại học tại chức, ...Đến bài viết

Nguyễn Thị Khuyên
Bài hát rất tuyệt. Hoài niệm, thúc giục, khắc khoải, giai điệu nhanh nhưng ...Đến bài viết

Minh Hải
Tôi nghĩ không nhất thiết làm tất cả những cái như ông này gợi ý,nhưng cũng ...Đến bài viết

Tổng số lượt truy cập: 15288203
Trang chủ » Thanh nhạc

VỀ MỘT CA KHÚC ĐÃ TỪNG GÂY TRANH CÃI

Thứ sáu, 10/06/2011

Linh Nga Niêk Đam

Năm 1979, trong lớp hướng dẫn thanh nhạc cho một số nòng cốt của phong trào ca hát công nhân viên chức, do Công đoàn tỉnh Đăk Lăk tổ chức, anh Vĩnh Ngâu, một giọng hát đang được yêu thích, đưa cho tôi ca khúc Nổi cồng lên mừng Tây Nguyên thắng trận, tên tác giả: Xuân Giao, đề nghị được hướng dẫn tập.

Giai điệu bài hát rất quen thuộc, dường như trước giải phóng, tôi đã có từng nghe trên sóng Đài TNVN, khi còn ở Hà Nội, được giới thiệu là từ miền Nam gửi ra. Đó là một ca khúc ngắn gọn, mang âm hưởng dân ca Tây Nguyên, có một đoạn khoe kỹ thuật hát này (staccato) của thanh nhạc, rất phù hợp với giọng hát Vĩnh Ngâu.

Sau khi biểu diễn nhiều lần, ca khúc này nhanh chóng được thanh niên các dân tộc trong tỉnh ưa thích và phổ biến rộng rãi. Ba tôi, bác sĩ Y Ngông NiêK Đam, lúc đó đang giữ chức vụ Chủ tịch UBND tỉnh, cũng rất thích bài hát này. Chính ông đã dịch và đặt lời Êđê cho Vĩnh Ngâu hát rất thành công. Bài hát cứ thế sống mãi trong tâm hồn bạn yêu nhạc Tây Nguyên, và luôn được nhiều ca sỹ cả người dân tộc lẫn người Kinh ở Đăk Lăk lựa chọn dự thi trong các liên hoan nghệ thuật quần chúng trong và ngoài tỉnh, đạt nhiều giải thưởng các loại, cho đến tận những tháng năm của thế kỷ XXI này. Và ở đâu cũng giới thiệu đó là sáng tác của nhạc sĩ Xuân Giao.

Khi còn công tác ở cơ quan thường trú Đài TNVN tại Tây Nguyên, tôi chịu trách nhiệm biên tập và phát sóng mỗi tháng một chương trình ca nhạc 30 phút, giới thiệu tác giả, tác phẩm âm nhạc Tây Nguyên. Trong một lần giới thiệu nhạc sĩ Xuân Giao và những ca khúc viết về Tây Nguyên của ông, tôi trực tiếp phỏng vấn qua điện thoại về hoàn cảnh ra đời của ca khúc có tên gọi Nổi cồng lên mừng Tây Nguyên thắng trận. Thật bất ngờ khi ông khẳng định đó không phải là sáng tác của mình (?). Tôi tìm hỏi nhiều người, nhưng cũng không ai biết.

Kỷ niệm 75 năm ngày thành lập Hội Nhà báo Việt Nam (21/6/2000), Hội Nhà báo Đăk Lăk tổ chức một buổi tọa đàm với những vị cựu chiến binh lão thành cách mạng thời kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, đã từng kinh qua công tác bao chí và văn nghệ ở chiến khu, tôi có đưa bài hát này ra hỏi, Bác sĩ Ama Thương (Siu Pui), nguyên cán bộ lãnh đạo tỉnh thời kháng chiến chống Mỹ và sau giải phóng của Đăk Lăk – Gia Lai khẳng định bài đó là của nhạc sĩ Kpă Púi. Nhưng sau đó, nhạc sĩ Ama Nô, nguyên trưởng đoàn ca múa B3 (Đăk Lăk) thời kháng chiến chống Mỹ, lại nói với tôi rằng “không phải của Kpă Púi đâu”.

Bẵng đi một thời gian khá dài, trong một lần trò chuyện với nhạc sĩ người dân tộc Banar Chăm La Mai Chửng về quá trình đến với âm nhạc, ông cho biết “Khi đi vào chiến trường B ai cũng phải lấy tên khác. Công tác ở chiến trường miền Đông nhưng tôi lấy bút danh Kpă Y Lăng để kỷ niệm và nhớ mãi ơn người thầy đầu tiên đưa tôi đến với âm nhạc, đó là nhạc sĩ Kpă Púi”. Ông còn nói thêm “Kpă Púi có nhiều bút danh lắm. Hồi mới từ ngoài Bắc vô chiến trường khu V, chưa có vợ, ông lấy tên là Kpă Na Nao. Sau này khi có con lại lấy tên Ama Đích”. Tôi chợt nhớ thời gian công tác ở Đoàn ca múa Tây Nguyên và cộng tác với Đài TNVN hát phục vụ chương trình phát thanh sáu thứ tiếng dân tộc Tây Nguyên, đã từng nghe và hát một vài bài của tác giả Kpă Na Nao, nhưng không biết cụ thể là ai, sau này cũng không thấy cái tên ấy xuất hiện nữa.

Khi nói chuyện về bài hát Nổi cồng lên mừng Tây Nguyên thắng trận này với một số người hoạt động âm nhạc thời chống Mỹ, có ai đó hồ nghi “Hay là của nhạc sĩ Hoàng Vân?”. Tuy nhiên, tôi biết rõ nhạc sĩ có bài “Tiếng cồng giải phóng, tiếng cồng chiến thắng” viết về Tây Nguyên thắng trận, nhưng giai điệu khác hẳn với bài hát này.

Lại qua một thời gian dài nữa, tháng 4/2006, trong khi biên tập cuốn sách về cuộc đời và hoạt động của nhạc sĩ Kpă Púi, nhạc sĩ Mạnh Trí, phó trưởng đoàn ca múa dân tộc Đăk Lăk, khi cung cấp thêm một chi tiết liên quan đến ca khúc nói trên: Hồi đó Vĩnh Ngâu đến tìm tôi, xin các bài hát về Tây Nguyên để biểu diễn. Tôi chép cho một ca khúc đã từng nghe được trên Đài TNVN, rất hợp với chất giọng của Ngâu. Không biết cụ thể tên bài, tôi dựa vào nội dung bài đặt luôn là Nổi cồng lên mừng Tây Nguyên thắng trận. Cũng không biết sáng tác của ai, nhưng thấy nhạc sĩ Xuân Giao hay viết về Tây Nguyên, tôi bịa ra ghi luôn tác giả Xuân Giao vô đó. Vậy là thành tên cho tới bây giờ.

Cũng là tác giả chuyên nghiệp, nên chúng tôi cùng nhau phân tích tính chất âm nhạc của bài hát và thấy rằng Nổi cồng lên mừng Tây Nguyên thắng trận rất giống với phong cách sáng tác của nhạc sĩ Kpă Púi: ca từ mộc mạc, dân dã; sử dụng chất liệu dân ca Tây Nguyên để phát triển giai điệu, tuy không nhiều nhưng không dễ lẫn; khúc thức ngắn gọn nhưng rất kỹ thuật, chứng tỏ người viết “có nghề”, đã từng học qua lớp sáng tác ca khúc… Tuy nhiên chúng tôi cũng băn khoăn một điều “Sao hồi đó người ta giới thiệu của Xuân Giao, mà nhạc sĩ Kpă Púi không hề cải chính gì?”. Có thể ông không biết đến điều thắc mắc này chăng?.

Phải chăng đây là một ca khúc được gửi thẳng ra miền Bắc từ chiến trường Quân khu V, khi Kpă Púi mới về miền Nam tham gia chiến đấu, mang tên tác giả Kpă Na Nao, nên nhạc sĩ Ama Nô chỉ công tác ở Đăk Lăk không biết chăng? Khi về Tây Nguyên, nhạc sĩ Kpă Púi có nhiều năm làm công tác vận động quần chúng (ông có hẳn một bút ký dài mang tựa đề “Chiếc thuyền” kể về quá trình này), gần cuối cuộc chiến tranh mới trở lại với hoạt động nghệ thuật (khi Đoàn văn công B3 của Đăk Lăk sáp nhập với đoàn văn công của Gia Lai để thành Đoàn B5 của Tây Nguyên, ông mới về nhận công tác ở đây). Do đó thời gian cùng công tác với nhạc sĩ Ama Nô trước giải phóng không nhiều.

Vậy có thể khẳng định bài hát này là của Kpă Púi không? Mong rằng có ai đó biết về tác giả, hoàn cảnh ra đời của “Tây Nguyên thắng trận”, xin hãy giải tỏa “nghi vấn âm nhạc này”.

Nhưng cho dù ai là tác giả, thì ca khúc tạm mang tên Nổi cồng lên mừng Tây Nguyên thắng trận vẫn đã và đang làm trọn nhiệm vụ của mình: thủy chung với âm nhạc Tây Nguyên suốt từ những năm đầu của thời kỳ chống Mỹ cứu nước cho tới tận thế kỷ XXI. Nhiều ca sĩ Tây Nguyên đã đạt thành tích cao với bài hát đầy lửa chiến đấu và rất kỹ thuật âm nhạc này, như: Mạnh Trí, Vĩnh Ngâu, Y Moan Ea Nuôl, Y Kô Niêk Đam, H’Len… Và cứ mỗi độ tháng ba – tháng tư xuân chiến thắng về Tây Nguyên Nổi cồng lên mừng Tây Nguyên thắng trận cũng như Tây Nguyên giải phóng (một bài hát khác của Kpă Púi) vẫn vang vọng khắp núi rừng cao nguyên đất đỏ. Minh chứng cho sự trường tồn của âm nhạc trong đời sống tinh thần của con người.

 

Ý kiến bạn đọc

vh

Dung la cua ns Kpa Pui do. hoan nghenh ns Linh Nga

Tên (Bắt Buộc)
Email (không hiển thị trong bài viết) (Bắt Buộc)
Ý kiến (Bắt Buộc)

Các bài viết liên quan

Các bài viết khác