Trang chủ | Thứ năm, 27/04/2017 | Tìm kiếm
Phiên bản cũ
head top head bottom

Ý kiến mới nhất

Đồng chí Z
Bạn Minh Hương và Thuỷ Nguyên có ý kiến ngược hẳn với bạn Minh Hằng và bác ...Đến bài viết

thuy duong
nhac hay nhay cung dep verry good  Đến bài viết

thanhson
bài hát rất hay, ai nghe cũng nao nao một cảm nghĩ nhớ thương xa vời man mác một ...Đến bài viết

Thuy nguyen
Tôi ủng hộ ý kiến của bạn Minh Hương. Tài năng của nhạc sĩ Lê Minh Sơn và ...Đến bài viết

Minh Hằng
1. Nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cụ thể là các nhà quản lí âm nhạc ...Đến bài viết

Viettq
Thưa bác Nguyễn Bá Tấu, có thể bác hiểu sai ý tôi. Tôi chỉ không cho rằng ...Đến bài viết

Nguyễn Hoà
Viết sai ngữ pháp tiếng Việt rồi, NLH ơi. Dòng chữ dưới đây này chưa phải ...Đến bài viết

Minh Hằng
Anh A có trình độ trên đại học chính qui. Anh B trình độ đại học tại chức, ...Đến bài viết

Nguyễn Thị Khuyên
Bài hát rất tuyệt. Hoài niệm, thúc giục, khắc khoải, giai điệu nhanh nhưng ...Đến bài viết

Minh Hải
Tôi nghĩ không nhất thiết làm tất cả những cái như ông này gợi ý,nhưng cũng ...Đến bài viết

Tổng số lượt truy cập: 13833284
Trang chủ » Phiếm bàn

ĐI NGHE HÁT XẨM

Thứ hai, 01/11/2010

Lý Khắc Cung

Dạo đó, tôi đi học và làm việc ở Tiệp Khắc về. Tôi đến ngay với anh Quang Dũng. Tôi vốn mê những con người tài hoa của Hà Nội và đặc biệt mến yêu anh. Tôi mời anh đi chơi. Tôi đưa anh đến hiệu cao lâu Nghi Xuân. Chủ hiệu là cô gái người Hoa, gốc Giang Nam tên là Bồi Phượng. Cô là học trò cũ của tôi nên chúng tôi được đặc biệt mời lên gác. Bồi Phượng tự tay làm cho chúng tôi những món ăn đặc biệt nhất. Sau bữa ăn, anh Dũng bảo tôi cùng anh về bãi Phúc Xá. Tới đây, chúng tôi sà vào một chiếu xẩm bên gốc bàng. Cạnh đó là mấy quán nước và mấy quán tạp hóa. Bác xẩm vừa kéo nhị vừa hát, bà vợ đánh trống con một mặt và hát phụ vào thỉnh thoảng bác xẩm lại ngừng hát và đi mấy nét "thu không" dào dạt, bâng khuâng và ngơ ngác. Lúc này, khách đã vãn, bác bảo vợ: "Hôm nay vắng khách bên sông sang". Anh Quang Dũng bảo tôi ngồi xuống chiếu rồi nói: "Bác xẩm ạ... chúng tôi nhờ bác hát cho vài đoạn thơ theo các làn điệu xẩm của bác...".

- Được ạ.

- Nhưng trước hết chúng tôi xin biếu bác một số tiền đã rồi mới "văn nghệ" sau.

- Không cần đâu.

Tôi đưa bác xẩm một số tiền kha khá, nhét vào túi bác. Bác hỏi: "Hai thầy trò thích nghe xẩm à?"

- Vâng. Thích lắm. Chúng tôi muốn tìm hiểu về cái nghệ thuật độc đáo này.

- Thì ra, cũng còn nhiều người yêu chúng tôi...

- À, xin hỏi tên ông là gì?

- Nguyễn Văn Được, gốc Nam Định... lang bạt kỳ hồ khắp nơi rồi dạt về đây. Tên là Được mà chẳng được gì cả...

- Ông có giọng hát hay. Tiếng nhị của ông hấp dẫn và nghe rất lạ... Ông tài hoa đấy...

- À... thôi thế này, hôm nay vắng khách, tôi mời thầy trò ông về cái lều nhà tôi ở gần đây thôi. Hàn gia ở mái tây hiên...

- Thế thì quý quá. Cám ơn ông... Thế này ông ạ... Anh em ta làm bữa rượu gặp mặt... và chị Được này, chúng tôi nhờ chị mua hộ cho rượu và một số đồ nhắm... Chị mua cho một cân thịt lợn, mấy cái đùi gà và một số lặt vặt... Chị cứ chi cả số tiền này đi...

Tôi nhanh nhẹn đưa tiền cho bác Được gái. Thế là, chúng tôi theo ông Được về lều của ông. Bác Được gái đi chợ...

Bác Được kể qua loa về cuộc đời mình.

... Ngày xưa, gia đình tôi cũng khá giả nên có được học hành đôi chút. Nhưng tính tôi thích rong chơi và thích đi nơi này nơi khác. Mãi sau mới trở về quê thì lại đúng vào lúc cửa nhà sa sút...Cái kiểu hơi giống như trong truyện Kiều:

Hỏi ông, ông mắc tụng đình
Hỏi nàng, nàng đã bán mình chuộc cha
...

Gia đình tan nát cả. Tôi lại vấp phải trận ốm thập tử nhất sinh rồi bị mù cả hai mắt. Trong làng có ông xẩm tên là ông Tô Liên thương hại tôi, cho tôi đi theo học nghề. Ông lại cho tôi một cây nhị. Tôi học kéo nhị và học hát rất nhanh. Ít lâu sau, ông Tô Liên bị ốm, tôi phải trổ tay nghề, giúp đỡ thầy dạy. Và, tay nghề của tôi đã làm cho cô con gái của thầy tôi: cô Tân. Cô gái thật kỳ lạ... Vào một buổi chiều, cô kéo tôi vào trong buồng, đẩy tôi xuống, ôm lấy tôi đến nghẹt thở và ép tôi làm cái chuyện "muôn đời"... Thế là chúng tôi trở thành vợ chồng. Tôi tiếc cho cô gái, người con gái sáng mắt lại nhan sắc...

Bác Được gái đã mang rượu và đồ nhắm về. Công việc của tôi là rót rượu mời bác Được và anh Dũng. Tôi luôn gắp các món cho bác Được. Qua vài chén phừng phừng, bác Được không nhâm nhi gì nữa, bác vớ lấy cây nhị lên dây rồi vừa kéo nhị vừa hát bài "Hành Vân". Bác bảo: "Cái anh Hành Vân này ấy mà cứ run rẩy cung bậc một và... thao thức đến ngàn năm". Sau đó, bác giải thích cho chúng tôi đủ các làn điệu xẩm: Xẩm chợ, xẩm soan, xẩm huê tình, xẩm nhà trò, xẩm thập âm, xẩm tàu điện... Nói đến đâu, bác minh họa đến đấy. Bác Được gái giữ phách, đánh trống một mặt. Thỉnh thoảng lại đế vào vài câu rất có duyên. Bác phấn khởi hẳn lên, lắc lư, nhún nhảy như bị ốp đồng. Lời hát của bác Được thì đủ cả các lời cổ rồi đến những: "Anh Khóa, Trấn thủ lưu đồn nửa thương bác mẹ, nửa sầu đôi nơi, con sông xanh... rồi đến cả Trăng sáng vườn chè, Lỡ bước sang ngang...

Chúng tôi được thưởng thức một bữa xẩm mỹ mãn. Anh Dũng mời mọi người uống rượu rồi nói: "Rất cám ơn hai bác. Bây giờ tôi xin đọc mấy đoạn thơ, nhờ các bác hát và phổ nhạc cho theo kiểu xẩm. Thơ này nói về con sông Hồng chảy trước mặt chúng ta. Mà ngay chỗ chúng ta ngồi đâu cũng là bãi cát sông Hồng. Anh đọc lên:

Sông Hồng Hà, xa xưa đời cổ tích
Vua Thủy Tề dâng nước, đánh Sơn Tinh
Núi và sông tranh nhau một chuyện tình
Gầm thét, phong ba
...

Bác Được nhẩm nhẩm rồi hát theo giọng xẩm. Bác hát một, hai lần rồi hỏi: "Thơ của ông đấy à?

- Của ông bạn tôi.

- Nào, ông đọc tiếp đi để tôi nhập tâm.

Anh Dũng đọc tiếp:

Sông ơi! sẽ có những người sau chép sử...
Sưu tầm bao tiếng hát đò ngang
Tìm lại hồn xưa của dân tộc ngang tàng
Nhưng, rất là thi sĩ
...
Đâu tiếng đàn bầu hòa theo tiếng nhị
Tiếng đàn, xem tiếng chậu than đêm
Bến nước, ven sông, đời sống bến tàu
Qua giọng hát của những người hát xẩm
... Khăn gói trên vai, kẻ giang hồ chậm bước
Nghe hát bài: "Anh Khóa" bâng khuâng
Hồn nước mang theo gót vạn chùng
Người đi không mấy người trở lại
Non nước ngân vang tưng bừng vĩ đại
Ơn Người một buổi đã qua sông
...

Bác Được phải hát đi hát lại mấy lần rồi mới xâu chuỗi thành một mạch nối tiếp nhau như thể những giòng sông nhỏ chảy vào sông lớn. Bác hát say sưa, hăm hở. Tiếng nhị của bác thiết tha, có hồn hơn mọi ngày. Anh Dũng đề nghị bác nghỉ một lát. Bác Được gỡ cặp kính đen ra, lau mắt và nói: "Hát lên được những câu này thật là sung sướng. Tôi thích nhất cái chỗ:

Hồn nước mang theo gót vạn chùng
Người đi không mấy người trở lại
Non nước ngân vang tưng bừng vĩ đại
Ơn Người một buổi đã qua sông
...

Thế là ngày mai tôi có thêm những câu hát mới... Ngồi bên sông Hồng, hát về sông Hồng... Thật là sung sướng...mà... tôi khóc đấy ông ạ.

- Vâng, tôi cũng khóc... Bây giờ chúng tôi xin cảm ơn hai bác.

Xin gặp lại vào một lần khác. Tôi đưa thêm cho bác Được gái một ít tiền nữa. Bác gạt tay: "Không được. Các ông cho nhiều rồi...".

Gió sông Hồng thổi dào dạt. Nước sông đỏ ngầu. Phía trên, lấp lánh cây cầu Long Biên ẩn hiện trong bóng chiều...

_______________

Chú thích: Những câu thơ kể trên là thơ của nhà thơ Quang Dũng đã được viết thành một bài thơ dài mang tên: "Bài thơ sông Hồng".

Ý kiến bạn đọc

Linh Xẩm

Tôi rất quan tâm đến bài viết này của tác giả, rất mong được hồi âm để có thể tìm về nơi tác giả đã từng qua này. Tuy đọc được bài viết này của tác giả hơi muộn. xong tôi thực sự muốn biết nơi này!

Địa chỉ liên lạc: ĐÀo Bạch Linh, TTTTXT DL - Sở VHTTDL Hải Phòng, 18 Minh Khai - Hồng Bàng - Hải PHòng

Số đt: 0946.359.059 hoặc 0983.033.698

 

Mong hồi âm!

Tên (Bắt Buộc)
Email (không hiển thị trong bài viết) (Bắt Buộc)
Ý kiến (Bắt Buộc)

Các bài viết liên quan

Các bài viết khác