Trang chủ | Thứ ba, 21/05/2013 | Tìm kiếm
Phiên bản cũ
head top head bottom

Ý kiến mới nhất

Đồng chí Z
Bạn Minh Hương và Thuỷ Nguyên có ý kiến ngược hẳn với bạn Minh Hằng và bác ...Đến bài viết

thuy duong
nhac hay nhay cung dep verry good  Đến bài viết

thanhson
bài hát rất hay, ai nghe cũng nao nao một cảm nghĩ nhớ thương xa vời man mác một ...Đến bài viết

Thuy nguyen
Tôi ủng hộ ý kiến của bạn Minh Hương. Tài năng của nhạc sĩ Lê Minh Sơn và ...Đến bài viết

Minh Hằng
1. Nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cụ thể là các nhà quản lí âm nhạc ...Đến bài viết

Viettq
Thưa bác Nguyễn Bá Tấu, có thể bác hiểu sai ý tôi. Tôi chỉ không cho rằng ...Đến bài viết

Nguyễn Hoà
Viết sai ngữ pháp tiếng Việt rồi, NLH ơi. Dòng chữ dưới đây này chưa phải ...Đến bài viết

Minh Hằng
Anh A có trình độ trên đại học chính qui. Anh B trình độ đại học tại chức, ...Đến bài viết

Nguyễn Thị Khuyên
Bài hát rất tuyệt. Hoài niệm, thúc giục, khắc khoải, giai điệu nhanh nhưng ...Đến bài viết

Minh Hải
Tôi nghĩ không nhất thiết làm tất cả những cái như ông này gợi ý,nhưng cũng ...Đến bài viết

Tổng số lượt truy cập: 7324565
Trang chủ » Phiếm bàn

ĐÔI ĐIỀU SUY NGHĨ VỀ DANH TỪ “NHẠC SĨ” TRONG ĐỜI SỐNG ÂM NHẠC VIỆT NAM HIỆN NAY

Thứ tư, 04/05/2011

Lâm Hà

Trong nền âm nhạc thế giới, khi nhắc đến các tên tuổi: J.Bach, W.A.Mozart, L.V.Beethoven hay F.Chopin… ai ai cũng đều phải nể phục trước tài năng của họ. Họ là những thiên tài trong âm nhạc, là đỉnh vinh quang sáng chói, là những tấm gương đại diện cho nền văn minh của nhân loại… đã đi vào lịch sử của nền âm nhạc thế giới.

Còn với Việt Nam, một đất nước vừa thoát khỏi cảnh nghèo nàn lạc hậu và đang trên đà xây dựng, phát triển, nhưng không vì thế mà thiếu đi những tên tuổi trong âm nhạc. Mỗi người dân yêu nhạc Việt  đều thật tự hào khi nhắc đến tên tuổi của Văn Cao, Đỗ Nhuận, Huy Du hay Trịnh Công Sơn… Đó là những tên tuổi với vai trò tiên phong, những người đã bằng hết tài năng và tâm huyết của mình góp phần xây dựng nên một nền âm nhạc Việt Nam vừa phong phú đa dạng, vừa đậm đà bản sắc dân tộc.

Dù mang quốc tịch là người Đức, Áo, Ba Lan… hay Việt Nam, họ đều là những người sáng tạo trong âm nhạc và họ được mọi người gọi bằng nhạc sĩ. Quả thật, với những gì họ đã để lại cho nền âm nhạc, họ thật xứng đáng và cũng thật tự hào khi được gắn liền tên tuổi của mình với danh từ đáng quý đó

Tuy nhiên, nhìn vào thực trạng nền âm nhạc nước ta hiện nay, có thể thấy, sự phát triển theo kiểu tự phát của rất nhiều thể loại âm nhạc, trong đó đáng kể nhất là thể loại nhạc thị trường, đang diễn ra một cách ồ ạt và mạnh mẽ. Hòa chung vào dòng chảy âm nhạc đa chiều, là sự xuất hiện một số lượng những người sáng tác âm nhạc thường được các kênh truyền hình, các đài, báo cũng vẫn ngày ngày gọi tên họ kèm theo với  từ “nhạc sĩ”. Thật giật mình khi nhìn lại những sản phẩm âm nhạc đã giúp họ được gắn tên mình với danh từ “nhạc sĩ”. Đó có thể chỉ là họ có được trên dưới 10 ca khúc (chưa kể hay, dở), trong số đó có được 2 – 3 bài đạt giải A trong cuộc thi này, giải B trong cuộc vận động sáng tác kia hoặc cũng có thể là những bài hát sống “sôi động” trong tháng thứ nhất, “yên bình” trong tháng thứ 2 và “lay lắt” trong tháng thứ 3… Đấy là ta chưa kể tới một số tên tuổi của những người với sản phẩm âm nhạc được ra đời bằng “bản năng tự phát”. Thậm chí nhiều người còn không đủ kiến thức về âm nhạc để chép lại những sáng tác đầy tính “hồn nhiên” của mình… thế nhưng họ vẫn được xem như là “nhạc sĩ”

Mọi sự so sánh đều là khập khiễng, nhưng nếu khi so sánh, ta mới thấy  giữa những người cùng mang danh từ nhạc sĩ có sự khác nhau đến độ khó tin: Khi nhắc tới J.Bach, người ta gọi ông là “Nhạc sĩ vĩ đại”, là “Biển cả” trong âm nhạc.... Với W.A.Mozart: “Thần đồng âm nhạc”, “Thiên tài của thế giới”... Với L.V.Beethoven thì được coi là “Người khổng lồ âm nhạc”, “Nhà văn hóa – tư tưởng vĩ đại”... Và riêng với F.Chopin thì được mệnh danh là “Nhà thơ của cây đàn Piano”... Số lượng cũng như chất lượng các tác phẩm của họ đã được khẳng định qua nhiều thế kỷ và không ai có thể phủ nhận danh từ nhạc sĩ khi nhắc đến họ. Nhiều người còn cho rằng, nếu như danh từ nhạc sĩ còn chưa đủ tầm gắn với tên tuổi của những người đã đi vào lịch sử âm nhạc thế giới, có thể thay thế nó bằng danh từ nhà soạn nhạc. Ý kiến như vậy hoàn toàn thuyết phục. Tuy nhiên, các vĩ nhân trên thế giới còn có thể được gọi là nhà soạn nhạc để khẳng định tầm cỡ của họ trong nghề nghiệp, nhưng những tên tuổi gạo cội trong nền âm nhạc Việt Nam như: Văn Cao, Đỗ Nhuận, Huy Du hay Trịnh Công Sơn … dù tài năng và công sức của họ đã được minh chứng bằng những tác phẩm âm nhạc, không những chỉ có ý nghĩa về giá trị nghệ thuật mà còn tràn đầy giá trị nhân văn. Những tác phẩm đã từng một thời gắn liền với vận mệnh của dân tộc, có sức sống bền bỉ trên suốt chặng đường đất nước đi lên. Vậy mà tên tuổi của họ cũng chỉ được gắn với danh từ nhạc sĩ như bao “nhạc sĩ” đương đại khác

Dù vẫn biết, những người sáng tác âm nhạc thì được gọi là nhạc sĩ, nhưng đôi khi cũng cảm thấy thật chạnh lòng khi nghĩ tới sự chênh lệch quá lớn lao giữa những người cùng được vinh dự gắn liền tên mình với danh từ ấy. Thiết nghĩ, nếu như có được những quy ước chung, ở một chừng mực nào đó người sáng tác âm nhạc mới được gọi là nhạc sĩ, thì có lẽ sự mập mờ về việc phân biệt đẳng cấp trong nghề nghiệp sẽ không còn tồn tại nữa và bên cạnh đó những tâm hồn nghệ thuật chớm nở cũng không quá vội hài lòng với bước khởi đầu sự nghiệp của mình.

Ý kiến bạn đọc

Hanya Ta

Xin mạn phép trích dẫn ra đây định nghĩa "nhạc sĩ " trong  Bách khoa toàn thư Việt Nam:

Một nhạc sĩ, theo ch khoa toàn thư Việt Nam, được hiểu là một người hoạt động chuyên nghiệp và nắm vững một ngành nghệ thuật âm nhạc nào đó. Theo Từ điển Tiếng Việt (Nhà xuất bản Đà Nẵng, 1995), định nghĩa nhạc sĩ theo nghĩa hẹp hơn là người chuyên soạn hoặc biểu diễn âm nhạc. Như vậy nhạc sĩ bao gồm tất cả những người hoạt động nghệ thuật âm nhạc như các nhà soạn nhạc (sáng tác ca khúc gọi là người viết ca khúc), người hòa âm phối khí, nhạc trưởng chỉ huy và nghệ sĩ biểu diễn. Ở Việt Nam, người ta quen coi nhạc sĩ là những người sáng tác âm nhạc, còn nghệ sĩ biểu diễn bằng giọng hát được gọi là ca sĩ, bằng nhạc cụ được gọi là nhạc công.

Hội Nhạc sĩ Việt Nam, tổ chức chính trị xã hội nghề nghiệp lớn nhất của các nhạc sĩ Việt Nam, bao gồm cả những nghệ sĩ biểu diễn, nhạc sĩ lí luận, đào tạo chứ không chỉ cho các nhà soạn nhạc hay người viết ca khúc.

Trong tiếng Anh, "nhạc sĩ" tương đương với từ "musician" (Từ điển Anh Việt, NXB Chính trị Quốc gia, 1993)

[sửa] Phân loại

Sáng tác
  • Soạn nhạc
  • Viết ca khúc
  • Hòa âm - phối khí
  • Chuyển soạn cho dàn nhạc
Chỉ huy
  • Nhạc trưởng
  • Nhóm trưởng ban nhạc
Biểu diễn
  • Nhạc công
  • Ca sĩ
  • Rapper

Phương Thủy

Người sáng tác dòng nhạc thị trường hay các  thể loại nhạc đương đại khác theo tôi cũng là nhạc  sĩ ,nếu như họ được đào tạo ,học hành bài bản. Các nhạc sĩ (composers) chỉ khác nhau mức độ nổi tiếng. Trải qua thời gian người có tác phẩm để đời sẽ được gọi danh hiệu cao quý: nhà soạn nhạc.  Văn Cao, Đỗ Nhuận, Huy Du... ở ta theo thói quen vẫn gọi là Nhạc sĩ dù trên thực tế họ đã trở thành Nhà soạn nhạc.

Vang anh

" bộ áo không làm nên thầy tu" cái tên là để chúng ta gọi nếu hiểu theo nghĩa đơn giản,còn nếu ai tự xưng mình là Nhac Sỹ thì hãy nên xem lại chính mình. Đã có bao nhiêu tác phẩm để đời? có được công chúng biết đến không? Có được đào tạo bài bản từ các trường âm nhạc chuyên nghiệp không? có hoạt động trong môi trường nghệ thuật chuyên nghiệp không?... Chúng ta quá dễ dãi trong vấn đề xưng danh nhạc Sỹ. chỉ cần viết được 1 ca khúc thị trường theo kiểu ''nghe 1 lần rồi thôi" đã là nhạc sy. Mà điều đó chỉ có ở Việt Nam. Vậy nên VN đang có phong trào người người làm nhạc sỹ, nhà nhà làm ca sỹ.

Nguyễn Đình Đăng

Nhạc sĩ (musician) có cả nghĩa rộng và hẹp.

Theo nghĩa rộng: đó là người viết, trình diễn, hoặc tạo ra âm nhạc. Trong cách dùng này nhạc sĩ bao gồm cả nhạc công, tức người chơi nhạc, người (nhà) soạn nhạc, người viết ca khúc v.v.

Theo nghĩa hẹp, người ta phân biệt nhạc công (musician) và người (nhà) soạn nhạc (composer).

Cần phân biệt khái niệm "chuyên nghiệp" trong nghề nghiệp có nghĩa là kiếm sống bằng nghề đó, với khái niệm "chuyên nghiệp" trong trình độ. Một nghệ sĩ có thễ không hoạt động âm nhạc như một nghề nhưng có trình độ chuyên nghiệp rất cao. Ví dụ như Alexander Borodin ngày xưa, và Goto Ryu bây giờ... Ngược lại có nhiều người mang danh nhạc sĩ chuyên nghiệp nhưng chưa chắc chơi nổi một nhạc cụ, hay thông thạo nhạc lý, cũng như nhiều người mang danh hoạ sĩ chuyên nghiệp nhưng chưa chắc vẽ nổi một bàn tay hay bàn chân cho giống (theo lời nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Đỗ Bảo).

Đức Thuận

Bạn Lâm Hà lo xa quá chăng? Tạo hóa sinh ra con người và muôn loài. Chỉ có một từ con người để chỉ gần 7 tỷ sinh linh. Chỉ một từ nhạc sỹ để chỉ hàng hà vô số những người có hoạt động đến lĩnh vực nghệ thuật âm nhạc. Phân chia cấp bậc, ngôi thứ trong âm nhạc đôi khi mang tính rất trừu tượng và ước lệ là một việc làm vô cùng khó khăn và cũng sẽ không bao giờ công bằng.

Tuy nhiên cuộc sống luôn công bằng ở chỗ: tác phẩm đã tạo nên tên tuổi cho người nhạc sỹ. Vì thế, bên cạnh danh xưng nhạc sỹ cái tên của người sáng tạo ra các tác phẩm âm nhạc sẽ trở thành một thứ thương hiệu, một đẳng cấp mà không có một danh xưng nào có thể lột tả hết được giá trị thực của nó.

Ví dụ nói đến Nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý và nhạc sỹ Phan Đình A công chúng đều yêu nhạc có thể phân biệt được tầm vọc, đẳng cấp của họ bởi vì đẳng cấp và vị trí của họ nằm ngay trong cái tên đó thôi!

Đan Vi

Chỉ có ở VN từ "Nhạc sĩ" mới bị lạm dụng vô tội vạ như hiện nay bất kể là của dòng nhạc nào!

Theo tôi được biết thì dù ở nghĩa rộng hay nghĩa hẹp, trên thế giới luôn phân định rõ ràng sự khác biệt giữa musician, composersongwriter(người chuyên viết ca khúc)... Người ta không phải nhọc công để xếp ai vào vị trí nào và theo "từ nào"(trong 3 khái niệm trên) cho thích hợp, dù cho là những tên tuổi và tác phẩm nổi tiếng thế giới!

Còn ở VN, chúng ta luôn tự hào về vốn phong phú và tinh tế của tiếng Việt nhưng trong trường hợp này, có lẽ từ "Nhạc sĩ" chính là sự hạn chế của tiếng Việt chăng? Do chính sự hạn chế ấy nên đã gây quá nhiều sự ngộ nhận cũng như tranh luận ở trên?!

Biết đến bao giờ VN ta mới "hội nhập" theo đúng nghĩa về mọi mặt?!

Mai Trinh

Mình đồng ý với ý kiến của Nguyễn Đình Đăng trong tính chuyên nghiệp.chuyên nghiệp về trình độ đồng hành cùng với tác phẩm họ tạo ra đối với người sáng tác ,soan nhac. hoặc khả năng biểu diễn âm nhạc đối với một nhac công. .gọi là một nhạc sĩ thì ít nhất phải biết chơi  một nhac cụ nào đó,phải biết nhac lý và viết đươc nhạc,nếu bạn có năng khiếu về âm nhac,bạn hat lên được giai điệu thì nên cố gắng học nhạc lý, học  chơi một nhac cụ dùng kiến  thức âm nhac để diễn đạt ý tưởng cảm xúc của mình thì mới thấy được cái thỏa mãn của một người được gọi là nhac sĩ.Nếu bạn được đào tạo bài bản mà không phát huy được khả năng của mình, không có sẩn phẩm âm nhạc hay thì sự bài bản cũng không tạo được tên tuổi cho bạn .nghệ thuật âm nhac thiên về năng khiếu.có năng khiếu cộng thêm kiến thức bất kể bạn học từ đâu sẽ giúp bạn theo đuổi con đường âm nhạc.

Nguyễn Bá Tấu

Theo tôi, ý kiến của bạn Đức Thuận và bạn Mai Trinh là thỏa đáng. Với thực tế Việt Nam, chúng ta nên hiểu như vậy.

Tên (Bắt Buộc)
Email (không hiển thị trong bài viết) (Bắt Buộc)
Ý kiến (Bắt Buộc)

Các bài viết liên quan

Các bài viết khác