Notice: Undefined index: unique_hit in /home/webapp/hns_version2/domains/hoinhacsi.org/public_html/index.php on line 19 CÓ CÒN AI HÁT RU CON | Phiếm bàn
Trang chủ | Thứ năm, 23/10/2014 | Tìm kiếm
Phiên bản cũ
head top head bottom

Ý kiến mới nhất

Đồng chí Z
Bạn Minh Hương và Thuỷ Nguyên có ý kiến ngược hẳn với bạn Minh Hằng và bác ...Đến bài viết

thuy duong
nhac hay nhay cung dep verry good  Đến bài viết

thanhson
bài hát rất hay, ai nghe cũng nao nao một cảm nghĩ nhớ thương xa vời man mác một ...Đến bài viết

Thuy nguyen
Tôi ủng hộ ý kiến của bạn Minh Hương. Tài năng của nhạc sĩ Lê Minh Sơn và ...Đến bài viết

Minh Hằng
1. Nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cụ thể là các nhà quản lí âm nhạc ...Đến bài viết

Viettq
Thưa bác Nguyễn Bá Tấu, có thể bác hiểu sai ý tôi. Tôi chỉ không cho rằng ...Đến bài viết

Nguyễn Hoà
Viết sai ngữ pháp tiếng Việt rồi, NLH ơi. Dòng chữ dưới đây này chưa phải ...Đến bài viết

Minh Hằng
Anh A có trình độ trên đại học chính qui. Anh B trình độ đại học tại chức, ...Đến bài viết

Nguyễn Thị Khuyên
Bài hát rất tuyệt. Hoài niệm, thúc giục, khắc khoải, giai điệu nhanh nhưng ...Đến bài viết

Minh Hải
Tôi nghĩ không nhất thiết làm tất cả những cái như ông này gợi ý,nhưng cũng ...Đến bài viết

Tổng số lượt truy cập: 10517102
Notice: Undefined variable: result in /home/webapp/hns_version2/domains/hoinhacsi.org/public_html/models/models.php on line 463
Trang chủ » Phiếm bàn

CÓ CÒN AI HÁT RU CON?

Chủ nhật, 06/03/2011

Xuyến Chi

Nếu có điều gì đó chúng ta được nuôi dưỡng từ người mẹ, thì một phần là từ những lời mẹ ru. Phải nói rằng chúng ta lấy làm tiếc là thế hệ trẻ nít ngày nay (và có lẽ còn cả bầu trời này!) không được nghe những lời ru hời đầy văn chương, chuyên chở biết bao nhiêu tâm tình của người mẹ Việt Nam quê mùa mộc mạc.

Kho tàng ca dao của quê hương Việt Nam gần như đồ sộ, giàu có đến nỗi không có một người Việt nào trên đời này có thể cho mình là thuộc hết các câu ca dao, trong khi có người đã có thể đọc thuộc lòng được một cuốn Truyện Kiều gồm 3.254 câu lục bát của cụ Nguyễn Du. Nhiều người tóc đã ngã muối tiêu cũng chưa thấy được hai chữ “tủi thân” trong câu ca dao như “Người ta tuổi Dậu, tuổi Mùi, sao em lại chịu ngậm ngùi tuổi Thân”, thì làm sao một đứa trẻ còn bú mẹ hay mới chập chững biết đi, đang còn nằm trong nôi mà hiểu hết những lời mẹ ru. Chỉ sau này khi lớn lên, nghe lời mẹ ru em, mới hiểu được lờ mờ những câu hát, và phải đến khi trưởng thành, chúng ta mới nhớ lại, hiểu hết những lời hát ru mang những nỗi đắng cay, xót xa, phiền muộn của một đời người.

Bây giờ những đứa trẻ được đưa vào giường ngủ, ôm bình sữa hay được vặn cho nghe một đoạn nhạc êm dịu và tự tìm lấy giấc ngủ, nhưng ngày xưa trên thế giới này từ Ðông sang Tây những bà mẹ đều có những khúc nhạc “à ơi” để ru con ngủ. Ở Tây phương những khúc nhạc này được gọi là “lullaby”, phát xuất từ chữ “Lilith-bye” hay “Lilith-Abi” (tiếng Do Thái xưa Abi có nghĩa là begone), “Lilith, đi đi!” Theo truyền thuyết cổ, Lilith là một con quỷ cái xinh đẹp, khỏa thân, mình quấn một con rắn, chuyên đi bắt con nít vào ban đêm, nên những bà mẹ hát những bài hát này để xua đuổi: “Lilith, đi đi!” và ở Tây phương “Lilith-bye” lâu ngày thành ra “lullaby”. Nhưng những bài hát phương Tây làm sao có được những lời thơ trau chuốt dịu dàng và chứa đựng cả một trời tâm sự của người ru?

Những bài hát ru của bà mẹ Việt Nam không phải để xua đuổi ma quỷ, nhưng nhiều lúc thấy con chưa chịu ngủ, bà ngừng lời ru, và dọa con: “Ngủ đi. Ông Kẹ kia kìa!” hay ông Ba Bị, Cụ Ngáo... tùy theo các nhân vật đặc biệt ở mỗi địa phương. Chúng ta không hề có những lời ru dành cho con trẻ với những giấc mơ thần tiên đầy hoa bướm, bánh kẹo, bong bóng và những khung trời đầy màu sắc rực rỡ. Mà những lời ru cho con trẻ bên nôi thời thơ ấu toàn là chuyện của thế gian người lớn, chuyện trai gái, chuyện tình yêu, biệt ly, khổ lụy, rồi phụ bạc, tan vỡ, đau đớn... Phải chăng vì những lời hát như thế “lậm” vào người, nên đứa trẻ lớn lên chất chứa trong tim toàn tình nhân ái, bởi giờ đây con bước vào đời nên hiểu tròn hơn những thâm thúy của câu hát thuở xưa…

Ngoài mẹ ru con ra, còn là bà ru cháu. Bà thì ru cháu ban ngày, mẹ thời ru con về đêm: “Cái ngủ mày ngủ cho lâu - Mẹ mày đi cấy ruộng sâu chưa về...” Cháu nghe êm tai, ra chừng thiu thiu ngủ, mà bà cũng ra dáng lim dim hai con mắt: “Ừ, cái ngủ mày ngủ cho say - Mẹ mày vất và chân tay tối ngày” (Quốc Văn Giáo Khoa Thư).

Trong lời ru của mẹ có biết bao nhiêu lời giáo huấn để dạy con nên người, mô tả bao nhiêu cảnh đời đen bạc, nói đến lòng người đảo điên, nhưng những câu ca dao than thân trách phận của mẹ bên nôi mới là tiếng thở dài xót xa, là nỗi lòng của mẹ. Bà một thời đã là mẹ. Hai người đều là những người đàn bà một ngày nọ, từ giã cha mẹ ra đi lấy chồng, dù gần hay xa, hạnh phúc hay khổ đau, họ đều mang một tâm sự riêng, không hề nói cho ai nghe, không biết than vãn cho ai, đành gởi gắm vào những lời ru con. Có một đêm nào đó, một thời đã xa, bạn thức giữa đêm khuya, nghe bên nhà hàng xóm có tiếng trẻ thơ thức giấc khóc, rồi giọng ngái ngủ của một bà mẹ cất lên lời ru, một lời ru không làm bạn dễ dàng tìm giấc ngủ trở lại: “Má ơi đừng gả con xa - Chim kêu vượn hú biết nhà má đâu?”.

Mẹ hát những lời ru ngọt ngào ấy không phải để cho đứa con thơ trong nôi nghe, đứa trẻ con quá nhỏ, đâu đủ trí khôn để nghe hết những lời ca dao, làm sao để hiểu những tâm tình chứa đựng trong những lời ru, ngoài tiếng à ơi trầm bổng. Ðó là tâm sự của mẹ, muốn mượn những vần thơ ca dao, bên con giãi bày tấm lòng mình, cho ai nghe, không cho chồng, không cho con, mà cho chính mình. Mẹ nuốt lại hết những lời ru của chính mẹ vào lòng, như nuốt hết những đắng cay, xót xa của một đời làm dâu, một đời làm vợ, rồi một đời làm mẹ. Mẹ gởi hết tâm sự của một đời người qua tiếng hát ru.

Một số lớn ca dao đã dành riêng cho tấm lòng thương cha nhớ mẹ, nhất là đối với đứa con gái lớn lên phải đi lấy chồng, luôn luôn nhớ đến người mẹ, nhớ đến quê nhà, bây giờ “gối nghiêng ai sửa chén trà ai bưng?”, rồi nghĩ đến tuổi già lúc xế chiều, bóng ngã: “Mẹ già như mít chín cây - Gió Ðông cũng sợ gió Tây cũng buồn”; hay não lòng biết bao nhiêu: “Chiều chiều ra đứng ngõ sau - Ngó về quê mẹ ruột đau chín chiều”.

Ngày xưa người con gái về nhà chồng phải chịu cảnh làm dâu, gặp cảnh bà mẹ chồng độc ác, chồng lạnh nhạt, thì bỏ phí một đời con gái, có khi , người mẹ tiếng hát não lòng vô tình để những giọt nước mắt rớt xuống trên khuôn mặt con thơ: “Conc uốc kêu réo rắt trên ngàn - Gà rừng táo tác gọi con tha mồi - Lạnh lùng thay láng giềng ơi - Láng giềng lạnh ít sao tôi lạnh nhiều”.

Mẹ ít học, chỉ đủ biết đọc biết viết, nhưng duyên cớ đâu mẹ lại thuộc nằm lòng nhiều ca dao đến thế. Ở trường hợp nào mẹ cũng nhớ ra những câu ca dao phù hợp với hoàn cảnh. Ca dao là nỗi lòng: tình yêu, biệt ly, phụ bạc, trái ngang, khổ đau... Phải chăng người xưa học ca dao qua truyền khẩu, bằng nghe những lời ru bên nôi của những người bà, người mẹ, của người góa phụ láng giềng những buổi trưa hè oi ả, những đêm khuya vắng lặng. Mà cũng lạ. Hiếm hoi có lời ru nào vui, ít có lời ru nào mang hình ảnh của hạnh phúc.

Lúc lòng bình thản, thì mẹ ru em bằng những lời ca dao vô thưởng vô phạt, buồn thì mẹ hát những lời ru xót xa đến tận cõi lòng người nghe. Lớn lên tôi cũng như các bạn, may mắn thuộc lòng chút ít ca dao. Nhà trường chỉ dạy học sinh vài ba câu để làm ví dụ qua các thể loại của loại văn chương bình dân này, nhưng sao mọi người ai cũng nhớ, cũng thuộc nhiều ca dao. Ca dao không có tác giả, tác giả là tất cả mọi người Việt Nam, và tôi thường nghĩ rằng ca dao là những câu lục bát hay nhất trên cuộc đời này. Hình như chúng ta không thể sống thiếu ca dao, như không thể thiếu lời ru của mẹ. 

Bây giờ bao nhiêu người con gái Việt Nam thuộc nằm lòng những lời ru của mẹ, để mai này bên nôi con, “à âu”, “ví dầu” dăm câu hát cho cuộc đời này tiếp tục dệt những hoa mộng của âm điệu ca dao Việt? 

Nguồn: Sóng nhạc

Ý kiến bạn đọc

nguyenhay

Bài viết rất hay, rất được mọi người quan tâm và có những ý kiến đóng góp để duy trì và gìn giữ. Những lời ru, những câu ca dao ấy không thể nào quên trong lòng của mỗi con người Việt Nam, rất tiếc giới trẻ bây giờ hình như có người chưa biết Hát ru là gì...?

hoangtung

nhung loi hat ru cua me la mau va nuoc mat,hoa tron voi nhau tao nen huong hoa va anh sang trong cuoc doi toi

tran quang quy Tp bac ninh

Bài viết nay tôi đánh giá cao. Tại sao giới trẻ bây giờ không còn nhưng lời ru như ngày xưa nữa.Những lời ru đó chứa đựng bao nhiêu tình cảm của người mẹ đối với những đứa con của mình.Tôi vẫn còn nhớ như in những lời ru ngày xưa.(à à ơi , à à ời con ơi con ngủ.....) đã đi sâu vào tâm trí tôi.Nó như một bức tranh phong thuỷ hữu tình,nó khơi dậy cho tôi hình ảnh một làng quê việt nam với những cánh đồng,những rặng tre xanh và còn nhiều cảnh đẹp nơi làng quê Việt Nam yêu dấu.Tuy tôi là cánh đàn ông nhưng những khi tôi bế baby nhà tôi tôi thường hát ru.Tuy không bằng những người mẹ ngày xưa nhưng tôi nghĩ nó có thể ảnh hưởng it nhiều đến đứa con tôi sau nay.

Tên (Bắt Buộc)
Email (không hiển thị trong bài viết) (Bắt Buộc)
Ý kiến (Bắt Buộc)

Các bài viết liên quan

Các bài viết khác