Trang chủ | Thứ bảy, 25/05/2013 | Tìm kiếm
Phiên bản cũ
head top head bottom

Ý kiến mới nhất

Đồng chí Z
Bạn Minh Hương và Thuỷ Nguyên có ý kiến ngược hẳn với bạn Minh Hằng và bác ...Đến bài viết

thuy duong
nhac hay nhay cung dep verry good  Đến bài viết

thanhson
bài hát rất hay, ai nghe cũng nao nao một cảm nghĩ nhớ thương xa vời man mác một ...Đến bài viết

Thuy nguyen
Tôi ủng hộ ý kiến của bạn Minh Hương. Tài năng của nhạc sĩ Lê Minh Sơn và ...Đến bài viết

Minh Hằng
1. Nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cụ thể là các nhà quản lí âm nhạc ...Đến bài viết

Viettq
Thưa bác Nguyễn Bá Tấu, có thể bác hiểu sai ý tôi. Tôi chỉ không cho rằng ...Đến bài viết

Nguyễn Hoà
Viết sai ngữ pháp tiếng Việt rồi, NLH ơi. Dòng chữ dưới đây này chưa phải ...Đến bài viết

Minh Hằng
Anh A có trình độ trên đại học chính qui. Anh B trình độ đại học tại chức, ...Đến bài viết

Nguyễn Thị Khuyên
Bài hát rất tuyệt. Hoài niệm, thúc giục, khắc khoải, giai điệu nhanh nhưng ...Đến bài viết

Minh Hải
Tôi nghĩ không nhất thiết làm tất cả những cái như ông này gợi ý,nhưng cũng ...Đến bài viết

Tổng số lượt truy cập: 7356268
Trang chủ » Khí nhạc

GIAO HƯỞNG SỐ TITAN CỦA MAHLER

Chủ nhật, 27/02/2011

Michael Bosworth

Giao hưởng số 1 giọng Rê trưởng của Gustav Mahler được giới thiệu trong Chương trình hòa nhạc kỷ niệm 100 năm ngày mất của nhà soạn nhạc thiên tài người Áo Gustav Mahler của Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam tổ chức tại Nhà Hát Lớn Hà Nội vào các ngày 3 & 4 tháng 3 năm 2011.


Cuối năm 1887 Gustav Mahler làm việc tại Leipzig và đã tạo lập được danh tiếng của mình là một trong những chỉ huy triển vọng nhất trong lĩnh vực nhạc kịch ở châu Âu (chưa đầy một năm sau đó, ở tuổi 28, ông trở thành giám đốc của Đoàn nhạc kịch Hoàng gia Hungary tại Budapest). Mặc dù tự tin về khả năng của mình trên bục chỉ huy, ông vẫn tìm kiếm điểm mạnh của mình trong lĩnh vực sáng tác âm nhạc. Sau khi hoàn thành việc cấu trúc lại vở nhạc kịch hài Die Drei Pintos còn dang dở của nhạc sĩ Carl Maria von Weber vào cuối mùa hè năm 1887, ông quyết định sáng tác một giao hưởng lớn. Mahler đã may mắn có nhiều thời gian để tập trung chuyên sâu vào công việc này bắt đầu từ cuối năm 1887 và công bố việc hoàn thành tác phẩm của mình cho bạn bè và gia đình vào cuối tháng 3/1888.

Giao hưởng số 1 được viết từ nguồn các tác phẩm âm nhạc đã viết của Mahler trước đó, bao gồm:

- Bài cantata Das Lied klagende ("Song of Accusation" 1878-1880)

- Bài Maitanz im Grünen (“May dance in the green” năm 1880)

- Nhạc nền sân khấu cho vở Der Trompeter von Säkkingen (“The Trumpeter of Sackingen”, 1884)

- Chùm ca khúc cho giọng đơn ca và piano Lieder eines fahrenden Gesellen ("Bài hát của Kẻ Lang Thang", 1884-1885)

Lúc đầu Mahler phân vân về việc xác định thể loại tác phẩm dự định sáng tác. Đó có phải là một "giao hưởng thơ", hay chỉ là một bản giao hưởng thuần túy và đơn giản? Tại buổi trình diễn ra mắt của công tác tại Budapest vào ngày 20 tháng 11 năm 1889, tác phẩm chỉ được gọi một cách đơn giản là "Giao hưởng thơ có hai phần", và có tất cả năm chương nhạc. Buổi trình diễn đầu tiên không thành công khiến Mahler gạt tác phẩm sang một bên trong 4 năm, rồi tác phẩm một lần nữa được trình diễn tại Hamburg vào ngày 23 tháng 10 năm 1893, lần này với nhan để "Titan: Thơ trong Giao hưởng". Chương trình cũng được đính kèm, hướng dẫn cho các thính giả về nội dung của tác phẩm. Năm 1894 ở Weimar, tác phẩm này được

Sau buổi biểu diễn tại Weimar, Mahler cất vào kho tác phẩm này cùng với những lời phê bình tiêu cực đã nhận được. Anh nhận ra rằng việc đính kèm phần giới thiệu chương trình là một sai lầm, dẫn tới sự nhầm lẫn và hiểu sai nghiêm trọng ý định của tác giả. Ngoài ra, anh cũng nhận thấy rằng chương nhạc thứ 2, ngày nay được gọi là Blumine, không phù hợp với phần còn lại của bản giao hưởng, và vì vậy anh quyết định bỏ phần này. Tại buổi trình diễn thứ tư ở Berlin năm 1896, tác phẩm được gọi đơn giản là "Bản giao hưởng số 1 giọng Rê trưởng”, và nó bao gồm bốn chương. Năm 1897 tác phẩm đã được công bố lần đầu tiên, và cho dù có một số sửa đổi trong mười năm sau đó, về cơ bản tác phẩm vẫn giống như tác phẩm chúng ta nghe ngày hôm nay.

Thật không may, mặc dù cái tên "Titan" chỉ xuất hiện tại trong hai buổi biểu diễn và Mahler xóa bỏ nó năm 1896, các dàn nhạc trên thế giới cho đến ngày nay vẫn tiếp tục sử dụng nhan đề này đi liền với tác phẩm. Bước sang thế kỷ 20, Mahler đã dứt khoát từ bỏ tất cả các chương trình dành cho bất kỳ tác phẩm của ông, và bắt đầu con đường sáng tác của một nhạc sĩ muốn được công chúng biết đến với các tác phẩm âm nhạc giao hưởng thuần túy.

Chương 1 của bản giao hưởng bắt đầu bằng một nốt nhạc ngân dài của bộ dây, ngắt quãng bởi âm thanh của tiếng “còi” và tiếng “chim”, tạo ra một ấn tượng về một khung cảnh sương mù dày đặc của một ngày mới trong các khu rừng và đồng cỏ. Sau đó chủ đề chính nổi lên trong hai nốt, motif này là mầm sống của toàn bộ bản giao hưởng. Chủ đề này được lấy từ ca khúc thứ hai trong Bài hát của Kẻ Lang Thang ("Sáng nay tôi đi giữa cánh đồng"). Sau một số kịch tính để đi đến kết thúc chương nhạc, âm nhạc đưa ra một đoạn kết rạng rỡ - ngày mới đã đến với tất cả ánh sáng của nó.

Chương Scherzo thứ hai giới thiệu một chủ đề mạnh mẽ, dựa trên điệu nhảy dân gian Áo-Đức được gọi là Ländler. Trong đoạn trio, Mahler đưa ra sự tương phản với một đoạn waltz quyến rũ. Chương này và chương tiếp theo là hai trong số các chương nhạc nổi tiếng nhất của Mahler.

Chương thứ ba đã khiến cho các thính giả ở Budapest năm 1889 hết sức ngạc nhiên, và cho đến tận ngày nay nó vẫn là một chương nhạc đáng chú ý. Mở đầu là một khúc nhạc buồn, tiếng đàn contrabass vang lên một đoạn giọng thứ trong bài dân ca nổi tiếng Bruder Martin (trong tiếng Pháp gọi là Frère Jacques). Các nhạc cụ khác lần lượt vào “vòng” âm nhạc. Sau cùng, kèn oboe đưa ra chủ đề quan trọng còn đoạn nhạc trio tiếp theo đó dường như là sự hòa quyện của âm nhạc đường phố của người Do Thái, Bô-hê-miêng và Đức (âm nhạc của quê hương Mahler ở Moravia). Sau cùng là một đoạn nhạc thơ mộng được lấy từ ca khúc thứ tư của Bài hát của Kẻ Lang Thang ("Đôi mắt xanh người yêu của tôi"). Sau đó, đoạn nhạc buồn quay trở lại khi chương nhạc chứa đầy sự trớ trêu đi đến đoạn kết êm ả của nó.

Chương kết mở đầu với một âm thanh lớn tựa như bão tố, dẫn vào một chủ đề chính mạnh mẽ. Điều này là cân bằng với một chủ đề tương phản với nó là tình yêu và sự đam mê. Khi chương nhạc phát triển lên, một ca khúc vui được đưa ra trong dàn kèn đồng tạo ra một kịch tính, và cố gắng để đạt được ưu thế (một phần của ca khúc gần giống với một đoạn trong "Hallelujah Chorus" của Handel). Âm nhạc đạt đến một đỉnh cao đầy kịch tính, đoạn coda kết thúc một cách mạnh mẽ nhưng bây giờ âm thanh có tính chất quyết định đưa ra motif đang chìm xuống trong 2 nốt.

Giao hưởng số 1 luôn luôn là một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của Mahler. Các nghiên cứu mới gần đây cho thấy tác phẩm đã được biểu diễn ít nhất 60 lần trong cuộc đời của Mahler (trong đó chỉ có 16-17 lần tác phẩm được trình diễn với sự chỉ huy của Mahler; lần cuối cùng tại New York năm 1909). Trong tác phẩm táo bạo này Mahler đã phá vỡ rất nhiều "quy tắc" của giao hưởng truyền thống và đã chứng minh được tài năng phối âm nhạc trữ tình đầy hấp dẫn của mình. Các nhà phê bình đương đại đã nhanh chóng tuyên bố rằng hẳn là phải có nội dung tiểu sử ẩn trong âm nhạc và do đó muốn biết “chương trình” của Mahler. Mặc dù có lẽ họ đã đúng, nhưng Mahler vẫn tin rằng âm nhạc phải được đánh giá dựa trên giá trị riêng của nó mà không cần phải trợ giúp mô tả. Thời gian qua đi đã chứng minh rằng bản giao hưởng có thể hấp dẫn với tất cả mọi người thuộc mọi tầng lớp xã hội, cho dù có những sự kiện ban đầu có thể định hướng sáng tạo của mình.

Trích đoạn chương I Symphony số 1 Titan:


Ý kiến bạn đọc

Hanh Nguyen

Viết về Mahler (hay các nhạc sĩ nổi tiếng trên thế giới, và nhứt là đã qua đời) không nên dùng "Anh" mà nên dùng "Ông" . Ví dụ không nên viết:

"Anh nhận ra rằng việc đính kèm..."

mà nên thay vào đó:

"Ông nhận ra rằng việc đính kèm..."

Tên (Bắt Buộc)
Email (không hiển thị trong bài viết) (Bắt Buộc)
Ý kiến (Bắt Buộc)

Các bài viết liên quan

Tin liên quan khác

Các bài viết khác