Trang chủ | Thứ tư, 22/11/2017 | Tìm kiếm
Phiên bản cũ
head top head bottom

Ý kiến mới nhất

Đồng chí Z
Bạn Minh Hương và Thuỷ Nguyên có ý kiến ngược hẳn với bạn Minh Hằng và bác ...Đến bài viết

thuy duong
nhac hay nhay cung dep verry good  Đến bài viết

thanhson
bài hát rất hay, ai nghe cũng nao nao một cảm nghĩ nhớ thương xa vời man mác một ...Đến bài viết

Thuy nguyen
Tôi ủng hộ ý kiến của bạn Minh Hương. Tài năng của nhạc sĩ Lê Minh Sơn và ...Đến bài viết

Minh Hằng
1. Nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cụ thể là các nhà quản lí âm nhạc ...Đến bài viết

Viettq
Thưa bác Nguyễn Bá Tấu, có thể bác hiểu sai ý tôi. Tôi chỉ không cho rằng ...Đến bài viết

Nguyễn Hoà
Viết sai ngữ pháp tiếng Việt rồi, NLH ơi. Dòng chữ dưới đây này chưa phải ...Đến bài viết

Minh Hằng
Anh A có trình độ trên đại học chính qui. Anh B trình độ đại học tại chức, ...Đến bài viết

Nguyễn Thị Khuyên
Bài hát rất tuyệt. Hoài niệm, thúc giục, khắc khoải, giai điệu nhanh nhưng ...Đến bài viết

Minh Hải
Tôi nghĩ không nhất thiết làm tất cả những cái như ông này gợi ý,nhưng cũng ...Đến bài viết

Tổng số lượt truy cập: 14138751
Trang chủ » Sách nhạc

CHUYỆN TUYỂN CHỌN 1000 CA KHÚC THĂNG LONG - HÀ NỘI

Thứ năm, 13/01/2011

Nguyễn Thụy Kha

Nhân Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long Hà Nội, giữa nhiều dự án văn hoá của Hà Nội và nhà nước, tôi được mời tham gia dự án đầu tiên là dự án "Ca khúc Hà Nội thế kỷ XX và những năm đầu thế kỷ XXI" do Hội Văn Nghệ Hà Nội chủ trì cùng Nhà Xuất Bản Hà Nội.

Ở dự án này, tôi được mời viết 2 phần: "Ca khúc Hà Nội trong thời kỳ tạm bị chiếm (1949 – 1954)" và "Ca khúc Hà Nội trong giai đoạn hòa bình và chiến tranh chống Mỹ (1954 – 1975) bên cạnh đấy, nhạc sĩ Hồ Quang Bình còn nhờ tìm kiếm thêm những ca khúc Hà Nội dành cho phần minh hoạ các phần viết của tập sách. Tập sách đã in ra gần đây với nội dung và hình thức đẹp cùng 300 ca khúc Thăng Long – Hà Nội. Sau dự án trên, tôi lại được Nhà Xuất Bản Âm Nhạc (Dihavina) mời tham gia tổng tập "Âm nhạc Hà Nội 1000 năm qua". Ở tổng tập này, tôi được tham gia phần "Ca khúc Hà Nội từ những ngày đầu Tân Nhạc đến nay" và để minh hoạ cho phần của mình tôi cũng đã chọn 100 ca khúc Hà Nội với tiêu chí cố gắng cao nhất chọn những ca khúc không trùng lặp với 300 ca khúc Hà Nội mà dự án đầu tiên đã chọn.

Song cũng chính trong lúc tham gia làm dự án này, tôi và những nhạc sĩ tham gia dự án như nhạc sĩ Dương Viết Á, nhạc sĩ Vũ Nhật Thăng, nhạc sĩ Đặng Hoành Loan chợt nảy ra ý định tại sao không chọn 1000 ca khúc Thăng Long – Hà Nội thành một tập sách dày dặn và bề thế. Vì đã hiểu biết về nhau từ lâu, các anh đều nhất trí giao cho tôi làm cái công việc "tưởng chừng không làm nổi này". Nhưng cùng lúc mọi người cũng đặt ra vấn đề, nếu tuyển chọn được thì lấy nguồn kinh phí ở đâu để trả công người làm và in ấn thành ra sản phẩm? Cuối cùng, tôi và mọi người đều thống nhất với nhau rằng cứ làm cho xong việc tuyển chọn rồi tính tiếp. Sự thống nhất ấy diễn ra vào mùa thu năm 2008.

Thực ra từ ngay sau ngày thống nhất, tôi đã có thú sưu tầm ca khúc Việt Nam trong đó có ca khúc Hà Nội. Hết lần mò các sạp sách vỉa hè Sài Gòn, lại đến lục tìm các tủ sách bạn bè Hà Nội, giờ đây tôi là chủ sở hữu khá nhiều văn bản ca khúc. Khi được các anh tín nhiệm, tôi đã thoáng nghĩ trong đầu: "Đây sẽ là một toàn cảnh âm nhạc về Hà Nội từ đầu Tân Nhạc đến nay (ngót một thế kỷ)". Nhưng tuyển chọn được thì sắp xếp theo kiểu gì? Theo thứ tự tên tác giả a, b, c ... hay theo thời gian lịch sử hoặc theo thời gian xuất hiện tác phẩm? Cả hai cách này đều không tạo nên được sức nặng hơn sức nặng của cuốn sách.

Vậy nên sắp xếp thế nào cho hiệu quả? Nhạc sĩ Dương Viết Á đầy kinh nghiệm "trận mạc" đưa ra tiêu chí sẽ sắp xếp 1000 bài theo 4 phần: Sử ca, Hùng ca, Hoan ca và Tình ca. Ba phần trên đầu sắp xếp theo thời gian lịch sử đất nước, còn phần "Tình ca" thì sắp xếp theo lịch sử Tân Nhạc với những điểm nhấn là những chùm ca khúc của các tác giả viết nhiều về Hà Nội như Đoàn Chuẩn, Nguyễn Văn Quỳ, Phú Quang, Hữu Xuân, Quỳnh Hợp ... Nghe vậy đã thấy nằng nặng rồi đấy, nhưng khi bắt tay vào tuyển chọn, tôi chợt nhận ra thiếu một mảng rất quan trọng là mảng các ca khúc thiếu nhi hát về Hà Nội. Tôi thông tin ngay cho "Thầy Á" và ngay tức khắc, phần thứ 5: "Nhi ca" được xác nhận trong tuyển tập. Cứ nghĩ thế là "ok" nhưng khi tuyển chọn tiếp, tôi mới phát hiện ra một điều rằng các ca khúc viết về bốn mùa Hà Nội cực hay và không thể xếp lẫn vào phần nào đựơc, vậy là phần thứ 6: "Mùa ca" được chính thức khai sinh. Như vậy cấu trúc của tuyển tập sẽ gồm 6 phần tức là "lục khố", tức là "6 kho tàng âm thanh Hà Nội". Nghĩ được tới cấu trúc này, đã mừng muốn phát khóc.

Có lẽ trên trái đất này, không có thủ đô của quốc gia nào lại có nhiều ca khúc như Hà Nội. Nói đến "Sử ca" là phải nhắc tới Truyền thuyết Loa Thành của Doãn Nho (thơ Đỗ Trung Lai), Dời Đô của Nguyễn Tiến phỏng theo chiếu dời đô của vua Lý Thái Tổ, ca khúc đã đoạt giải nhất giải thưởng hàng năm của Hội Nhạc sĩ Việt Nam 2009, Hội nghị Diên Hồng (viết về thời Trần) của Lưu Hữu Phước, Thăng Long hành khúc ca (viết về thời Lê) của Văn Cao, Gò Đống Đa (viết về thời Quang Trung) cũng của Văn Cao ... và sau ca khúc Tổng khởi nghĩa 19.8 của Xuân Oanh chợt sừng sững tác phẩm Người Hà Nội vừa hoành tráng vừa hùng tráng của Nguyễn Đình Thi ... Nói đến "Hùng ca" thì cũng không thể nào quên những Du kích sông Thao của Đỗ Nhuận, Trên đường Hà Nội của Hồ Bắc, Hà Nội - những đêm không ngủ của Phạm Tuyên... Những ca khúc "Sử ca", "Hùng ca" cứ dạt dào trước bàn làm việc của tôi khi tuyển chọn, ngỡ như chính mình đang sống trong, đang đắm chìm giữa những sự kiện, giữa ngùn ngụt lửa khói ngày ấy.

Ở phần "Hoan ca", cũng có khá nhiều ca khúc hay mà nếu sắp xếp bên nhau mà không ra thì cũng kém sức nặng, tôi lại chia phần này ra 5 phần nhỏ để có thể sắp xếp. Tất cả những ca khúc nào ca ngợi Hà Nội mà có đầu đề bắt đầu là từ : "Hà Nội" thì được xếp theo thời gian xuất hiện và đặt trong phần gọi là "Hà Nội ca". Lại da diết những Hà Nội mùa chim én của Huy Cường, Hà Nội mùa vắng những cơn mưa của Trương Quý Hải... Tất cả những ca khúc nào ca ngợi Hà Nội mà trong tiêu đề, chữ "Hà Nội" nằm sau thì được đặt vào phần "Ca Hà Nội". Thật thiết tha như vọng lên Nhớ về Hà Nội của Hoàng Hiệp, Trôi vào đêm Hà Nội của Lê Đăng Khoa, Mãi mãi tuổi thơ tôi Hà Nội của Nguyễn Cường ... Sau đó là "Hà Nội Sông" với nhữngNgẫu hứng sông Hồng của Trần Tiến, Bài ca bên sông Hồng của Huy Du, Người sông Hồng của Hồng Đăng ...

Tiếp theo là "Hà Nội hồ" với Chiều Hồ Gươm của Trần Thụ, Có một chiều như thế, Hồ Gươm của Tân Huyền, Một thoáng Tây Hồ của Phó Đức Phương, Gió Hồ Tây của Tử Phác... Và phần sau chót là phần "Hà Nội phố". Có cảm giác đang ngang dọc qua từng phố cổ khi nghe âm vang trong mình những giai điệu ca khúc Thành thị của Nguyễn Duy Hùng, Trăng về phố của Lê Mây (thơ Hiền Mặc Chất), Nhịp phố của Quỳnh Hợp ...

Phần "Mùa ca" có lẽ là phần đặc biệt Hà Nội. Chạm vào thiên nhiên là thấy mình bị hoà tan, bị cuốn theo những Hạt mưa mùa xuân của Trương Ngọc Ninh, Thì thầm mùa xuân của Ngọc Châu ... Rồi cứ thế cuốn theo Lời chào mùa hạ của Nguyễn Cường ... để rồi ngơ ngẩn không tìm được lối về giữa tràn trề âm điệu mùa thu Hà Nội như Nhớ mùa thu Hà Nội của Trịnh Công Sơn, Hà Nội mùa thu của Vũ Thanh ...rồi khẽ kéo vạt áo trong chớm lạnh đông khi thả mình trong Đêm đông của Nguyễn Văn Thương, để nghe Gió mùa về của Lê Minh Sơn, trong Những mùa đông yêu dấu của Đỗ Bảo.

Những tình ca Hà Nội lúc nào cũng thật nồng nàn, thật say đắm. Nào ai biết Tình ca của Hoàng Việt đã được ông thực hiện tại căn gác phố Cao Bá Quát giữa mùa xuân 1957. Cũng ở phố ấy, mùa xuân trước – mùa xuân 1956, Đoàn Chuẩn viết Gửi người em gái miền Nam. Ai mà không chia sẻ cùng Thế Duy Mối tình đầu , không trào lên giữa cơn lũ giai điệu Phú Quang với Em ơi Hà Nội phố (thơ Phan Vũ), Im lặng đêm Hà Nội (thơ Phạm Thị Ngọc Liên), Chiều không em (thơ Nguyễn Thụy Kha) ... và ngẩn ngơ trong Hoa sữa của Hồng Đăng.

Phần "Nhi ca" được sắp xếp thứ tự theo lịch sử đất nước ở nửa đầu, rồi đến thứ tự mùa và cuối cùng là "Hoan ca" của thiếu nhi. Không chỉ trẻ con mà người lớn cũng có thể thả mình hồi nhớ về thời thơ dại mà mình mãi mãi không bao giờ với tay trở lại được. Nhớ một thời chống Pháp với Bé đeo ba lô của La Thăng, một thời chống Mỹ với Bé bé bằng bông của Phạm Đức Lộc ... và tràn trề những giai điệu mùa của Mộng Lân, Phan Long, Hoàng Hà, Hoàng Lương, Phạm Tuyên, Cao Minh Khanh, Vũ Trọng Tường ...

Đầu năm 2010, tôi bàn giao cho Nhà Xuất bản Âm Nhạc tuyển tập này. Ban lãnh đạo rất cảm động nhưng bàn ngay với tôi về việc "xã hội hoá việc in ấn tuyển tập". Hình như có một cán bộ lãnh đạo cấp thứ trưởng nói rằng cứ cộng nhiều tập sách nhạc lại là sẽ có 1000 ca khúc Thăng Long – Hà Nội. Nghe vậy, tôi biết là "bó tay chấm com" rồi. Tôi quyết định tự mình cùng bạn bè sẽ là "bà đỡ" cho "đứa con tinh thần này". Tuyển tập với độ dày gần 2000 trang được in 1000 cuốn có đánh số sẽ là 1000 bậc đá bằng âm thanh bước lên đại lễ. Đã có "Chiến tranh nhân dân", "Ngoại giao nhân dân" thì cũng nên có "Văn hoá nhân dân". Cái gì cũng muốn nhà nước chăm lo thì đâu còn sự bất ngờ của đời sống nữa. Có người hỏi tôi với số tiền đi vay để thực hiện nhiệm vụ "bà đỡ", liệu có vấp phải khó khăn gì. Tôi nói rằng cái lãi của tuyển tập này là vô hạn, lãi ngân hàng thấm gì. Đã chịu chơi thì phải chịu chi. Thế thôi.

Để tuyển tập ra đời đúng dịp Đại Lễ, những cộng sự vô cùng vất vả với tôi phải kể đến nhạc sĩ Văn Tiến. Anh cứ thầm lặng thực hiện công việc biên tập, đối chiếu đến nỗi mắc cả chứng đau mắt. Bên cạnh đấy là nhóm kẻ nhạc do ông Trường chủ trì miệt mài bao ngày đêm. Nhưng rồi mọi gian truân, vất vả cũng qua hết. Và bây giờ, bạn có thể nhẹ nhõm nâng trên tay cuốn sách nặng trọng lượng, nặng tình của những người làm ra câu chuyện này.

Ý kiến bạn đọc

hien mac chat

bai hat truyen thuyet loa thanh  nhac doan nho , tho hien mac chat , trang14 (bai thu 2 cua sach 1000 bai hat....).loi dau sach in nham :tho do trung lai.mong duoc cai chinh cho dung.

Tên (Bắt Buộc)
Email (không hiển thị trong bài viết) (Bắt Buộc)
Ý kiến (Bắt Buộc)

Các bài viết liên quan

Các bài viết khác