Trang chủ | Thứ bảy, 30/08/2014 | Tìm kiếm
Phiên bản cũ
head top head bottom

Ý kiến mới nhất

Đồng chí Z
Bạn Minh Hương và Thuỷ Nguyên có ý kiến ngược hẳn với bạn Minh Hằng và bác ...Đến bài viết

thuy duong
nhac hay nhay cung dep verry good  Đến bài viết

thanhson
bài hát rất hay, ai nghe cũng nao nao một cảm nghĩ nhớ thương xa vời man mác một ...Đến bài viết

Thuy nguyen
Tôi ủng hộ ý kiến của bạn Minh Hương. Tài năng của nhạc sĩ Lê Minh Sơn và ...Đến bài viết

Minh Hằng
1. Nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cụ thể là các nhà quản lí âm nhạc ...Đến bài viết

Viettq
Thưa bác Nguyễn Bá Tấu, có thể bác hiểu sai ý tôi. Tôi chỉ không cho rằng ...Đến bài viết

Nguyễn Hoà
Viết sai ngữ pháp tiếng Việt rồi, NLH ơi. Dòng chữ dưới đây này chưa phải ...Đến bài viết

Minh Hằng
Anh A có trình độ trên đại học chính qui. Anh B trình độ đại học tại chức, ...Đến bài viết

Nguyễn Thị Khuyên
Bài hát rất tuyệt. Hoài niệm, thúc giục, khắc khoải, giai điệu nhanh nhưng ...Đến bài viết

Minh Hải
Tôi nghĩ không nhất thiết làm tất cả những cái như ông này gợi ý,nhưng cũng ...Đến bài viết

Tổng số lượt truy cập: 10270776
Trang chủ » Khí nhạc

SỐ 9 CỦA BEETHOVEN

Thứ bảy, 01/01/2011

Ca Dao

Với nhiều người, số chín là con số đem lại may mắn. Một số nhạc sĩ lại tin rằng các nhà soạn nhạc sẽ tạ thế sau khi viết xong bản giao hưởng thứ chín. Con số chín này coi bộ không hên như dân cờ bạc có thể nghĩ!

Gustav Mahler thuộc vào thành phần mê tín ấy. Nếu xét lại thì có lẽ cũng không sai với một số trường hợp như Franz Schubert, Antonin Dvorák hay chính Gustav Mahler, và nhất là Ludvig van Beethoven. Thật ra, không thiếu gì nhà soạn nhạc lừng danh đã viết cả chục hoặc cả trăm tác phẩm giao hưởng chứ không vì soạn xong bản thứ chín là bỗng dưng mãn phần! Nhưng trong ngần ấy nhạc sĩ, Beethoven vẫn là đỉnh cao nhất với bản Giao hưởng số Chín.

Ðây là tác phẩm mà Arturo Toscanini cho là mình phải quỳ một gối khi trình tấu. Toscanini không thuộc loại nhạc trưởng tầm thường, trăm năm mới có được một vài người, mà thán phục như vậy thì chúng ta có thể đoán là viết xong một tác phẩm như vậy, Beethoven có quyền yên nghỉ ngàn thu. Trước đấy, nhạc phụ của Toscanini là Richard Wagner cũng không nghĩ khác. Lúc sinh thời, ngày khai trương một thính đường vinh danh mình vào năm 1872, Wagner không lấy các vở operas khét tiếng của ông mà lại trình bày bản Giao hưởng số Chín của Beethoven. Tác phẩm vĩ đại, dài hơn một giờ trình tấu, là một hiện tượng âm nhạc của nhân loại.

Có để ý đôi chút đến nhạc cổ điển Tây phương, chúng ta biết là Beethoven soạn bản giao hưởng cuối cùng này khi đã hoàn toàn điếc, ba năm trước khi ông tạ thế. Tò mò tìm hiểu thêm thì ta biết thêm là nhiều trường nhạc có nguyên lớp giảng dành cho bản Giao hưởng số Chín. Có giáo sư âm nhạc đã thành học giả về tác phẩm được gọi tên chính thức là bản Giao hưởng số Chín, Cung Ré thứ, trong danh mục Opus 125. Nhiều nhà phê bình âm nhạc còn viết riêng một cuốn sách về tác phẩm này.

Năm 1969, khi lần đầu con người đặt chân lên mặt trăng thì phi vụ Apollo 11 để lại một đĩa nhỏ ở một khu vực gọi là "biển bình yên" của cung trăng. Bên trong là lời chào mừng của lãnh đạo Hoa Kỳ và hơn bảy chục quốc gia khác. Vượt lên tất cả, thông điệp hòa bình và thân ái mà loài người gửi tới vũ trụ vào dịp đó chính là bản Giao hưởng số Chín. Âm nhạc là ngôn ngữ trừu tượng nhất nên may ra con người của các hành tinh khác cũng có thể hiểu được tâm tư của chúng ta. Nhưng tâm tư ấy là gì? Hãy cùng suy nghiệm lại xem...

Beethoven hoàn tất nhạc khúc này vào năm 1824, sau nhiều năm thai nghén, suy tư và chuẩn bị. Khi ấy, ông đã đi tới cùng cực của tuyệt vọng. Ông viết bản biao hưởng số ba, Eroica, để tặng Ðại tướng Bonaparte, rồi thất vọng khi vị anh hùng trở thành Ðại Ðế Napoléon, hung thần của chiến tranh. Sau một giai đoạn chinh chiến tràn lan, Âu châu của Beethoven đã được bình định từ năm 1820, nhưng là sự bình định của các nền quân chủ chuyên chế độc tài. Kỳ vọng giải phóng mà con người ta đặt vào cuộc Cách mạng Pháp năm 1789 đã tan tành.

Ðôi tai hoàn toàn điếc, nhưng cái tâm vẫn sôi sục những phẫn nộ về nhân thế, Beethoven muốn để lại cho hậu thế lời nhắn gửi bằng nhạc. Có lẽ nỗi chán chường và tuyệt vọng về thế giới vây quanh mới giải thích phần mở đầu của bản Giao hưởng số Chín, một hành âm chát chúa sự hoảng loạn, sự hỗn độn. Thế rồi trong cõi âm u đen tối ấy bỗng lóe sáng tia hy vọng... Hy vọng vào ước nguyện tự do, vào lòng bác ái. Bản Giao hưởng số Chín dẫn người nghe vào con đường giải phóng và kết thúc bằng lời hoan ca thái hòa. Chúng ta nói đến "hoan ca" không chỉ vì lời của Schiller trong bài thơ sau này người ta gọi là "Ode to Joy" mà còn vì những tiếng hát trong tác phẩm.

Beethoven là người đầu tiên đưa tiếng hát vào một bài giao hưởng. Nhạc cụ thần thánh nhất của con người là tiếng hát đã được huy động trong hành âm cuối để tấu lên nguyện ước thanh bình. Gần hai trăm năm trước mà thiên hạ được nhìn và được nghe một dàn nhạc với bốn giọng đơn ca và một dàn hợp xướng thì quả là một cuộc cách mạng, một điều vĩ đại. Khán giả được nghe thấy và lập tức thán phục, chứ tác giả thì không nghe thấy gì cả. Ông chỉ có thể cảm thấy bằng cái tâm của mình. Nhân loại về sau cũng cảm thấy như vậy và đã cả trăm người nghiên cứu, viết lại, viết thêm cho nhiều nhạc cụ hơn, rồi trình diễn khắp nơi. Vì vậy mà bản giao hưởng mới trở thành thông điệp của loài người gửi vào vũ trụ. Những nhạc sĩ nổi tiếng nhất đã chịu ảnh hưởng của tác phẩm này là Mahler, Wagner, Brahms, Dvorák...

Rồi bản giao hưởng này trở thành nhạc thiều của Âu Châu. Trong nhiều sinh hoạt quốc tế, người ta long trọng tấu lên, hát lên giai điệu của Beethoven để khẳng định tinh thần bác ái và hiếu hòa của nhân loại. Ít tác phẩm nào mà lại có khả năng đoàn kết và hợp quần như vậy. Vậy mà tác phẩm quá phổ biến này vẫn giữ nguyên phần bí mật gần như thiêng liêng của nó. Vì sao mà sau bản hòa âm điền dã, bản giao hưởng số sáu gọi là Pastorale đầy chất thanh bình thánh thiện, hoặc vì sao mà sau bản Giao hưởng số Bảy rất nhẹ nhàng, lãng đãng, Ludvig van Beethoven lại soạn ra một tác phẩm nặng nề như bản Giao hưởng số Chín?

Phải chăng, cấu trúc công phu và những gửi gắm cầu kỳ bằng nhạc có thể diễn tả cả một tiến trình cứu rỗi của con người? Hay là, như nhiều tác giả đời sau đã viết, Beethoven muốn giải phóng nghệ thuật ra khỏi những thúc ép của chính trị, tôn giáo và đưa loài người đến một chỗ tốt đẹp hơn?...

Các nhà nghiên cứu về nhạc sử và cả lịch sử của bản Giao hưởng số Chín có ghi lại nỗi thôi thúc của Beethoven vào lúc cuối đời. Ông muốn trút hơi thở cuối cùng của mình vào nhạc. Hơi thở ấy là một khúc cuồng ca dữ dội, rồi lắng dịu thành lời ngợi ca thanh bình. Sau đó, Beethoven ra đi. Sau đó, như nhiều người đã viết, với mái tóc trí tuệ như của nhà bác học Einstein và nét mặt hùng tráng của một hoàng đế, Beethoven bước lên cõi thiêng liêng rất gần với Thượng Ðế.

Chúng ta thử nghe lại bản giao hưởng này trong niềm tâm cảm đó xem, may ra thì mình thấy được sức cảm hóa phi thường của âm nhạc.

ANVN12

Ý kiến bạn đọc

Minh Bạch
Beethoven còn có Sonata số 9 cho piano, cho violon vv...Vi vậy tiêu đề nên đề rõ "Giao hưởng số 9 của Beethoven", vì trong bài viết không thấy nói gì về những tác phẩm có số 9 thể loại khác của Beethoven.

Minh Bạch
Bản GH số 9 có 4 chương, và chương quan trọng nhất có hợp xướng là chương 4. Thế nhưng ở phần nghe chỉ có mỗi một chương 2 Molto vivace (scherzo) ??? Nếu không đưa được cả 4 chương, và chỉ đưa được 1 chương thôi thì bắt buộc phải đưa chương 4, ẩu quá đấy!

vnmusic
Symphony N9 đồ sộ, thời lượng lớn, không thể post hết lên đây nên vnmusic chỉ chọn 1 clip không quá dài để bạn đọc khỏi phải chờ tải lâu. Nếu ai cần nghe toàn bộ không khó, chỉ cần nhấn vào Watch on YouTube trên clip này, rồi từ đó tìm ra trong YouTube các chương khác.

Minh Bạch
Phải nhớ rằng rấtnhiều người chưa nghe, chưa biết bản GH No9 nên câu: "Chúng ta thử nghe lại bản giao hưởng này trong niềm tâm cảm đó xem, may ra thì mình thấy được sức cảm hóa phi thường của âm nhạc" Thì họ tưởng rằng đó là tất cả bản giao hưởng No9. Sao không chú thích rõ cho mọi người biêT, mà phải đợi đến khi có người nói rồi mới giải thích : "Symphony N9 đồ sộ, thời lượng lớn, không thể post hết lên đây nên vnmusic chỉ chọn 1 clip không quá dài để bạn đọc khỏi phải chờ tải lâu. Nếu ai cần nghe toàn bộ không khó, chỉ cần nhấn vào Watch on YouTube trên clip này, rồi từ đó tìm ra trong YouTube các chương khác" Chả chuyên nghiệp tí nào!

vnmusic

Vnmusic phiên bản mới ra mắt chưa đầy 2 tháng. Yêu cầu đứa trẻ hơn 1 tháng tuổi phải chuyên nghiệp quả là 1 kì vọng không nhỏ được đặt vào vnmusic. Xin cám ơn bạn Minh Bạch. Vnmusic không còn cách nào khác là phải cố gồng mình lớn nhanh gần bằng... Thánh Gióng :D

Tên (Bắt Buộc)
Email (không hiển thị trong bài viết) (Bắt Buộc)
Ý kiến (Bắt Buộc)

Các bài viết liên quan

Tin liên quan khác

Các bài viết khác