Trang chủ | Chủ nhật, 26/03/2017 | Tìm kiếm
Phiên bản cũ
head top head bottom

Ý kiến mới nhất

Đồng chí Z
Bạn Minh Hương và Thuỷ Nguyên có ý kiến ngược hẳn với bạn Minh Hằng và bác ...Đến bài viết

thuy duong
nhac hay nhay cung dep verry good  Đến bài viết

thanhson
bài hát rất hay, ai nghe cũng nao nao một cảm nghĩ nhớ thương xa vời man mác một ...Đến bài viết

Thuy nguyen
Tôi ủng hộ ý kiến của bạn Minh Hương. Tài năng của nhạc sĩ Lê Minh Sơn và ...Đến bài viết

Minh Hằng
1. Nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cụ thể là các nhà quản lí âm nhạc ...Đến bài viết

Viettq
Thưa bác Nguyễn Bá Tấu, có thể bác hiểu sai ý tôi. Tôi chỉ không cho rằng ...Đến bài viết

Nguyễn Hoà
Viết sai ngữ pháp tiếng Việt rồi, NLH ơi. Dòng chữ dưới đây này chưa phải ...Đến bài viết

Minh Hằng
Anh A có trình độ trên đại học chính qui. Anh B trình độ đại học tại chức, ...Đến bài viết

Nguyễn Thị Khuyên
Bài hát rất tuyệt. Hoài niệm, thúc giục, khắc khoải, giai điệu nhanh nhưng ...Đến bài viết

Minh Hải
Tôi nghĩ không nhất thiết làm tất cả những cái như ông này gợi ý,nhưng cũng ...Đến bài viết

Tổng số lượt truy cập: 13765384
Trang chủ » Khí nhạc

CONCERTO PIANO SỐ 4, GIỌNG SOL TRƯỞNG OP.58 CỦA BEETHOVEN

Thứ tư, 03/10/2012

Tác phẩm được phác thảo vào năm 1802-1803, trong dịp sáng tác bản symphonie "anh hùng" và được viết phần lớn vào năm 1805, hoàn tất năm 1806 hoặc đầu năm 1807. Được biểu diễn lần đầu tiên trước công chúng ngày 22-12-1808 tại Vienne, ở Nhà hát Theater an der Wien (cùng với các bản symphonies số 5 và số 6), xuất bản tháng 8-1808, đã có lời đề tặng cho Quận công nước Áo (lúc đó 19 tuổi và là học trò của Beethoven được một thời gian).

Trong bản Concerto số 4 này, Beethoven đã hoàn tất việc vượt khỏi các giới hạn của một "thể loại" mà bản concerto số 3 đã nhằm vượt qua. Không chút nào nghi ngờ đây là một tuyệt tác của văn liệu piano hòa tấu - cũng có thể nói là của piano nói chung. Chưa bao giờ, ngay ở cả Mozart, cây đàn đã tỏ ra có sự tiêu khiển tự do đến thế bởi những ngẫu hứng một cách dễ dàng tuyệt vời như là giải phóng mọi sự câu thúc về hình thức. Và trong chương chậm trung tâm kỳ diệu - đỉnh cao của tác phẩm - ngay cả sự im lặng dường như cũng có một ý nghĩa hùng biện và mới mẻ đến mức làm cho ta có thể tưởng tượng được không khó khăn sự kinh ngạc như thế nào của những lần biểu diễn đầu tiên. Vả chăng còn cả sự ngạc nhiên của chúng ta!

 

Dàn nhạc giống như ở Concerto số 3,  nhưng chỉ có 1 flute và có sử dụng timbales. Độ dài biểu diễn trung bình: 31 - 32 phút.

Ba chương được nối tiếp như sau: Allegro moderato, Andante con moto và Rondo vivace.

1. Allegro moderato: hình thức sonate. Tuy nhiên, trái với truyền thống chủ đề chính được trình bày ngay, dịu dàng, bởi người độc tấu với một sự giản dị tối đa, đây chính là một đổi mới thực sự.

Chủ đề gợi nhớ đến một động cơ của symphonie số 5, được mở rộng một cách hào phóng bởi toàn tấu dàn nhạc, nhưng không từ bỏ tính chất trữ tình chung, đã dẫn đến chủ đề hai có tiết tấu chấm. Nhiều ý nhạc phụ dường như làm u ám không khí được đàn piano đảm đương làm biến đổi vô tận trên sự trao đổi động cơ giữa đàn dây và kèn hơi. Trong quá trình phát triển gồm bốn bộ phận, chủ đề chính duy trì tính ưu việt rõ rệt, và đàn piano làm nổi bật những sự tham gia của nó với sự mạnh dạn kéo dàn nhạc theo mình.

2. Andante con moto (giọng mi thứ): có chủ đề tính chất tiết tấu nghiêm trang khắc khổ, khẩn thiết gần như tàn nhẫn, được trình bày bằng những hợp âm của dàn nhạc, đối lập với chủ đề dịu dàng, thậm chí than vãn của đàn độc tấu, - như sự "đấu tranh giữa hai nhân vật tính chất khác nhau" (Vincent d'Indy); sự đấu tranh vả chăng, ở đây rất không cân sức, - được thơ mộng hóa bởi một tiếng hát của piano, dần dần dẫn đến một phần cadence rộng, phong phú và đẹp đẽ, không kiểu cách vô ích. (Người ta không có thể nói được như vậy với tất cả các phần cadences được tưởng tượng ra bởi các nhà biểu diễn nối tiếp nhau, xem tiếp sau đây cadence của chương Rondo kết). Chủ đề đầu tiên được chia nhỏ, phân tán, - cho đến sự lắng dịu xa xăm của lần quay lại cuối cùng. Tiếp theo đoạn nhạc khá ngắn này chương cuối được liên kết mau lẹ, gần như không có sự chuyển tiếp.

3. Rondo vivace: chủ đề chính sắc sảo, nghịch phách nhẹ nhàng (trên các chùm ba), được trình bày bởi đàn dây và được đàn piano vồn vã đón nhận, một sự hòa hợp chinh phục với người bạn diễn là dàn nhạc sau những cuộc "chiến đấu" trong các chương nhạc trước. Hết sức hào nhoáng với những hợp âm rãi gẫy (arpèses brisés), chương kết này - trong hình thức ABABAB - thấy lại tinh thần truyền thống hơn các bản concerto trước không phải không đổi mới một lần nữa bằng sự tự do dẫn dắt chủ đề và một tính chất khiêu khích nào đó của "giọng điệu" mà ở đây nữa biểu lộ sự luân phiên có tính chất chu kỳ giữa sự êm dịu và sự mãnh liệt, bộc lộ dấu ấn của Beethoven giao hưởng: một phần cadence[1] đi trước coda.

(Hoàng Dương trích dịch từ cuốn Guide de la musique syphonique của nhiều tác giả, Paris, 1999)

Nghe Concerto N.4 với Zimerman độc tấu piano, Bernstein chỉ huy dàn nhạc Wiener Philharmoniker.

 


[1]. Cadence đã là đối tượng của cái bản hiệu đính kế tiếp của Moscheles, Clara Schunann, Rubinstein, Reinecke, Hans von Bulow, Saint Saens, Busoni, Eugen d'Albert.

Ý kiến bạn đọc

Tên (Bắt Buộc)
Email (không hiển thị trong bài viết) (Bắt Buộc)
Ý kiến (Bắt Buộc)

Các bài viết liên quan

Tin liên quan khác

Các bài viết khác