Trang chủ | Thứ bảy, 19/08/2017 | Tìm kiếm
Phiên bản cũ
head top head bottom

Ý kiến mới nhất

Đồng chí Z
Bạn Minh Hương và Thuỷ Nguyên có ý kiến ngược hẳn với bạn Minh Hằng và bác ...Đến bài viết

thuy duong
nhac hay nhay cung dep verry good  Đến bài viết

thanhson
bài hát rất hay, ai nghe cũng nao nao một cảm nghĩ nhớ thương xa vời man mác một ...Đến bài viết

Thuy nguyen
Tôi ủng hộ ý kiến của bạn Minh Hương. Tài năng của nhạc sĩ Lê Minh Sơn và ...Đến bài viết

Minh Hằng
1. Nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cụ thể là các nhà quản lí âm nhạc ...Đến bài viết

Viettq
Thưa bác Nguyễn Bá Tấu, có thể bác hiểu sai ý tôi. Tôi chỉ không cho rằng ...Đến bài viết

Nguyễn Hoà
Viết sai ngữ pháp tiếng Việt rồi, NLH ơi. Dòng chữ dưới đây này chưa phải ...Đến bài viết

Minh Hằng
Anh A có trình độ trên đại học chính qui. Anh B trình độ đại học tại chức, ...Đến bài viết

Nguyễn Thị Khuyên
Bài hát rất tuyệt. Hoài niệm, thúc giục, khắc khoải, giai điệu nhanh nhưng ...Đến bài viết

Minh Hải
Tôi nghĩ không nhất thiết làm tất cả những cái như ông này gợi ý,nhưng cũng ...Đến bài viết

Tổng số lượt truy cập: 13987150
Trang chủ » Sách nhạc

LỜI GIỚI THIỆU GIAO HƯỞNG MỘT ĐỜI NGƯỜI

Thứ hai, 10/09/2012

Trần Văn Khê

Tôi đã đọc Giao hưởng một đời người từ đầu đến cuối ba lần.

Khi còn là một sinh viên Viện Âm nhạc học Paris, tôi đã ham đọc những cuốn sách về tiểu sử của các nhạc sĩ nổi tiếng thế giới, như Beethoven, Mozart, Debussy..., nhưng chưa bao giờ đọc liền một mạch, và đọc rồi còn muốn đọc lại để thưởng thức những đoạn, những câu mình thích như cuốn sách này.

Tôi tự hỏi vì đâu?

 

Có phải vì ở đây tôi được khám phá những tác phẩm giao hưởng của một nhạc sĩ Việt Nam, lại là Nguyễn Văn Nam, một đồng hương mà tôi quí thương và coi như người em kết nghĩa?

Có phải vì nội dung hấp dẫn như tiểu thuyết với đủ các tình tiết hỉ - nộ - ái - ố, dù hoàn toàn không phải do tác giả hư cấu, mà là một chuyện đời có thật trăm phần trăm? Và nhờ hiểu về đời và nhạc mà tôi càng thương hơn một Nguyễn Văn Nam bẩm sinh yếu ớt, gặp nhiều bạo bệnh và những cảnh ngang trái vẫn vượt qua để làm tròn phận sự của người nghệ sĩ đối với đất nước quê hương, càng thấm thía vai trò của những người phụ nữ trong cuộc đời và sự nghiệp nghệ thuật của nhạc sĩ. Ngoài người mẹ đã nuôi dưỡng con không chỉ bằng dòng sữa nóng mà còn bằng tình thương đất nước quê hương ngang qua những câu hát ru, những câu chuyện cố tích và kinh nghiệm cuộc đời, còn có một người bạn đường đã góp phần tạo cho Nguyễn Văn Nam một chỗ đứng xứng đáng trong giới nhạc sĩ Nga và trở thành niềm hãnh diện cho giới nhạc Việt Nam.

Tôi đã ghi bên lề bản thảo: Hay! Đúng! Tuyệt vời! Và cả loạt dấu than (!!!) hay ngôi sao đánh dấu những đoạn văn mà tôi muốn đọc lại hoặc ghi vào cuốn sổ “lời hay ý đẹp” của riêng tôi. Chỉ cần nhìn lại những ghi chú đó cũng đủ thấy tôi say mê quyển sách này ngoài vì nội dung nói trên còn vì những lẽ khác.

Không đem giao hưởng vào phòng thí nghiệm rồi dùng những thiết bị chuyên môn mà phân tích trên khía cạnh hoàn toàn nhạc học, tác giả cuốn sách luôn đặt nhạc phẩm trong bối cảnh xã hội văn hóa và tìm hiểu tâm trạng của nhạc sĩ để khám phá ra cái hồn của bản giao hưởng. Đó là phong cách của một nhà dân tộc nhạc học. Đặc biệt thú vị trong phân tích tác phẩm, tác giả không chỉ ghi lại thang âm điệu thức bằng những nốt đô rê mi, mà còn cảm nhận từ đó tiếng hát ru của mẹ, tiếng tụng kinh trên chùa... Có gì đó rất Việt Nam trong cách dẫn giả này, và rất hợp với phương pháp tôi đã giảng cho học trò các lớp âm nhạc học châu á: phải nhận thức thang âm điệu thức một cách khách quan như phương Tây, đồng thời hiểu nội dung tinh thần của bản nhạc theo phương Đông.   

Cách hành văn độc đáo đầy thi vị khiến tôi phải ghi bên lề: “Hay!” là những đoạn như thế này: “...lắng nghe gió gọi lá xào xạc trên cao, nghe bầy chim lúc hàn huyên tâm sự, lúc cãi vã loạn xạ. Tiếng đấu hót tán tỉnh nhau của lũ sáo đung đưa tít trên ngọn cây chen lẫn giọng rù rì tỏ tình của mấy anh, mấy ả chim cu đất. Sướng nhất là được nằm dài dưới gốc cây ngửa mặt nhìn trời, những đốm nắng con con chui qua kẽ lá, nhảy nhót chờn vờn chỉ chực sà xuống bất ngờ ú oà một cú chói loà con mắt. Những đám mây trắng kéo nhau lang thang trên trời xanh, chơi trò xếp hình đổi dạng đang giống hình người trong bỗng chốc lại chuyển sang dạng thú”.   

Tôi đã đọc nhiều bài viết của Nguyễn Thị Minh Châu về các nhạc sĩ Việt Nam đương thời. Ngạc nhiên và ngưỡng mộ biệt tài của Minh Châu là chỉ cần phác họa đôi nét bằng lời văn mà người đọc nhận thấy rõ được chân dung trung thực của người nhạc sĩ, tôi đã so sánh Minh Châu với văn hào Pháp La Bruyère là người đã nổi tiếng mô tả chân dung các nhân vật chánh trị, văn hóa, nghệ thuật dưới thời vua Louis XIV (“Portraits” - La Bruyère). La Bruyère là nhà văn, còn Minh Châu ở đây vừa là nhà văn, vừa là nhà nhạc học nên quyển sách này theo tôi không chỉ là một công trình âm nhạc học mà còn là một tác phẩm về văn chương!

Có thể bạn đọc cũng có cảm nghĩ như tôi khi đến với cuốn sách có cách diễn giải dí dỏm, nhẹ nhàng, lôi cuốn cả những người “ngoại đạo” chưa từng biết nhạc giao hưởng đi tới tìm hiểu thưởng thức loại nhạc bác học thế giới.

          Giáo sư Trần Văn Khê

Liên hệ mua sách tại Viện Âm nhạc: chị Hà 0989391776

Ý kiến bạn đọc

Tên (Bắt Buộc)
Email (không hiển thị trong bài viết) (Bắt Buộc)
Ý kiến (Bắt Buộc)

Các bài viết liên quan

Tin liên quan khác

Các bài viết khác