Trang chủ | Chủ nhật, 25/06/2017 | Tìm kiếm
Phiên bản cũ
head top head bottom

Ý kiến mới nhất

Đồng chí Z
Bạn Minh Hương và Thuỷ Nguyên có ý kiến ngược hẳn với bạn Minh Hằng và bác ...Đến bài viết

thuy duong
nhac hay nhay cung dep verry good  Đến bài viết

thanhson
bài hát rất hay, ai nghe cũng nao nao một cảm nghĩ nhớ thương xa vời man mác một ...Đến bài viết

Thuy nguyen
Tôi ủng hộ ý kiến của bạn Minh Hương. Tài năng của nhạc sĩ Lê Minh Sơn và ...Đến bài viết

Minh Hằng
1. Nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cụ thể là các nhà quản lí âm nhạc ...Đến bài viết

Viettq
Thưa bác Nguyễn Bá Tấu, có thể bác hiểu sai ý tôi. Tôi chỉ không cho rằng ...Đến bài viết

Nguyễn Hoà
Viết sai ngữ pháp tiếng Việt rồi, NLH ơi. Dòng chữ dưới đây này chưa phải ...Đến bài viết

Minh Hằng
Anh A có trình độ trên đại học chính qui. Anh B trình độ đại học tại chức, ...Đến bài viết

Nguyễn Thị Khuyên
Bài hát rất tuyệt. Hoài niệm, thúc giục, khắc khoải, giai điệu nhanh nhưng ...Đến bài viết

Minh Hải
Tôi nghĩ không nhất thiết làm tất cả những cái như ông này gợi ý,nhưng cũng ...Đến bài viết

Tổng số lượt truy cập: 13925705
Trang chủ » Sách nhạc

ÂM NHẠC THÍNH PHÒNG - GIAO HƯỞNG VIỆT NAM

Thứ năm, 23/08/2012

Nguyễn Thị Minh Châu

Có một cuốn sách không màu mè hào nhoáng giữa bạt ngàn rừng sách dễ “bắt mắt” quanh ta. Giản dị và trang nhã, Âm nhạc thính phòng - giao hưởng Việt Nam*chứa đựng trong nó cả một sức nặng của trí tuệ và lao động, của kinh nghiệm trong nghề và đam mê trong nghiệp, của sự tích cóp những yếu tố cần và hội tụ những điều kiện đủ..., cứ thế chắt chiu, miệt mài qua bao năm tháng để đến được ngày khai sinh.

 

Cũng như người phụ nữ ấy - tác giả cuốn sách, bình dị và nhỏ nhắn mà gánh trên vai cả một khối nặng: trách nhiệm của nhà nghiên cứu lâu năm, của nhà soạn nhạc tâm huyết, của nhà giáo tận tình và nhà quản lý năng nổ. Điều đáng kính nể còn ở chỗ: chức danh của rất nhiều “nhà” vừa kể ra đó đã không thể lấn lướt cái “danh phận” mà bà tự nguyện mang trọn đời - đó là người vợ, người mẹ tận tụy, quên mình vì sự thành đạt của chồng - một nhạc sĩ sáng tác rất nổi tiếng, và con - một nghệ sĩ biểu diễn nhiều hứa hẹn.

Bởi vậy, lòng cảm phục của tôi trước danh sách liệt kê các công trình nghiên cứu và tác phẩm âm nhạc của nhạc sĩ Nguyễn Thị Nhung càng gia tăng sau khi nghiền ngẫm nội dung cuốn sách mới nhất của bà.

Đây là công trình đầu tiên tổng hợp các thành tựu và bài học kinh nghiệm trong lịch sử hình thành và phát triển khí nhạc nửa cuối thế kỷ XX. Nói theo “ngôn ngữ” của các nhà phân tích âm nhạc, hơn 400 trang sách được trình bày dưới hình thức “ba chương có tái hiện” với tuyến đi: từ khái quát (bối cảnh lịch sử phát triển) đến chi tiết (phân tích tác phẩm cụ thể), rồi trở lại khái quát (tổng kết đặc điểm khí nhạc).

Chương I tạo “phông nền” bằng bức tranh toàn cảnh - từ tiền đề của nhạc đàn đến mỗi bước trưởng thành theo các giai đoạn lịch sử đất nước.

Chương II rất đồ sộ bởi đối tượng để phân loại và phân tích của nó là cả một “gia tài” khí nhạc Việt Nam - từ những thể loại nhạc thính phòng quy mô nhỏ đến các tác phẩm giao hưởng nhiều chương. Thống kê và phân tích hơn 100 tác phẩm của các tác giả khác nhau là việc làm nhọc nhằn và gai góc, bởi đi đến những phát hiện chính xác bằng con mắt tinh tường của nhà khoa học và trái tim nhạy cảm của người nghệ sĩ vốn chẳng phải chuyện dễ dàng. Càng lắm chông gai hơn trên con đường kiếm tìm một lối trình bày khéo léo, có chọn lọc, sao cho phần phân tích các tác phẩm riêng rẽ không bị lắp ghép từ những mảnh vụn khô khan, không bị sa lầy trong các chi tiết tỉ mỉ. Liều lượng ở đây là một yếu tố quan trọng, vì thiếu thì không đủ tác dụng, mà thừa thì phản lại tác dụng.

Tính khoa học và tính nghệ thuật trong phân tích âm nhạc được củng cố bằng lối viết giản dị, khúc chiết, bố cục gọn gàng, linh hoạt. Việc xem xét các thủ pháp trong kỹ thuật sáng tác thường đan xen với những lời bình luận về nội dung đề tài. Tính căng thẳng và dễ nhàm chán của công việc “mổ xẻ” được giảm bớt bằng những “đoạn chen” (lại mượn thêm một thuật ngữ của các nhà phân tích khí nhạc). Những đoạn chen đó, như để thư giãn không khí đậm đặc chất học thuật, còn đưa thêm những thông tin mang tính sử liệu xung quanh “đối tượng” (giới thiệu đôi ba nét chân dung nhạc sĩ, hoàn cảnh ra đời và sự kiện “trình làng” đứa con tinh thần của họ, số mệnh và sức sống của tác phẩm trong sinh hoạt âm nhạc, người biểu diễn và nơi trình diễn tác phẩm - trong hay ngoài nước...). Bên cạnh những điều cần tra cứu về tác phẩm, người đọc còn dễ hình dung được vị trí và đời sống của nó trong sự nghiệp chung của khí nhạc Việt Nam.

Chương III là phần hấp dẫn nhất của công trình với sự đúc kết những sáng tạo trong ngôn ngữ âm nhạc không lời Việt Nam. Nếu chương II cho thấy sự công phu, cẩn thận và phần nào cái riêng của nhà nghiên cứu Nguyễn Thị Nhung trong nhận xét từng tác phẩm cụ thể, thì tới chương III, cái “tôi” tác giả càng được tô đậm trong đánh giá tổng quan về đặc điểm chung của ngôn ngữ khí nhạc. Nếu chương II cần thiết cho nhu cầu tra cứu, tham khảo, thì chương III đã tạo nên cơ sở khởi đầu, khích lệ bước phát triển tiếp theo cho các công trình nghiên cứu khí nhạc trong tương lai.

Tấm lòng bao dung của người phụ nữ trong tác giả dường như cũng “định hình” thêm cho tính chất công trình. Cuốn sách tròn trịa với ý nghĩa nghiên cứu, ghi sử hơn là phê bình, phán xét. Tác giả muốn gom góp “trái thơm quả ngọt” hơn là “vạch lá tìm sâu”.

Đầu tư vào nhạc không lời là con đường hiệu quả nhất đưa âm nhạc chuyên nghiệp dân tộc đến với diễn đàn âm nhạc quốc tế. Việc đầu tư cần phải đồng bộ trên mọi lĩnh vực. Song, so với sáng tác, biểu diễn, đào tạo..., thì lĩnh vực nghiên cứu phê bình vẫn còn quá khiêm nhường. Bao nhiều công trình nghiên cứu khoa học về khí nhạc trong nhiều năm vẫn chỉ là dự định, là mơ ước xa xôi. Và giờ đây, một trong những ước mơ ấy đã có thể nằm gọn trong tay bạn đọc. Đó là món quà quý giá mà nhạc sĩ Nguyễn Thị Nhung đem lại cho đời, cho những ai thực lòng quan tâm đến khí nhạc.

Cuốn sách “chào đời” vào đúng dịp tác giả của nó tròn 65 tuổi. Sự trùng lặp ngẫu nhiên này như một món quà mà đời đã không vô tình trao lại cho nhạc sĩ Nguyễn Thị Nhung, một món quà sinh nhật vô hình mà nhiều ý nghĩa.

Và bài viết nhỏ này, chỉ mong được như chút quà tinh thần, để gửi gắm tình cảm trò cũ đến với tác giả cuốn sách - người thầy đầu tiên đưa tôi đến với nghề lý luận âm nhạc.



* Nguyễn Thị Nhung: Âm nhạc thính phòng - giao hưởng Việt Nam - Sự hình thành và phát triển - Tác phẩm và tác giả. Viện Âm nhạc, 2001.

Liên hệ mua sách" Viện Âm nhạc: chị Hà 0989391776

Ý kiến bạn đọc

Tên (Bắt Buộc)
Email (không hiển thị trong bài viết) (Bắt Buộc)
Ý kiến (Bắt Buộc)

Các bài viết liên quan

Tin liên quan khác

Các bài viết khác