Trang chủ | Thứ ba, 12/12/2017 | Tìm kiếm
Phiên bản cũ
head top head bottom

Ý kiến mới nhất

Đồng chí Z
Bạn Minh Hương và Thuỷ Nguyên có ý kiến ngược hẳn với bạn Minh Hằng và bác ...Đến bài viết

thuy duong
nhac hay nhay cung dep verry good  Đến bài viết

thanhson
bài hát rất hay, ai nghe cũng nao nao một cảm nghĩ nhớ thương xa vời man mác một ...Đến bài viết

Thuy nguyen
Tôi ủng hộ ý kiến của bạn Minh Hương. Tài năng của nhạc sĩ Lê Minh Sơn và ...Đến bài viết

Minh Hằng
1. Nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cụ thể là các nhà quản lí âm nhạc ...Đến bài viết

Viettq
Thưa bác Nguyễn Bá Tấu, có thể bác hiểu sai ý tôi. Tôi chỉ không cho rằng ...Đến bài viết

Nguyễn Hoà
Viết sai ngữ pháp tiếng Việt rồi, NLH ơi. Dòng chữ dưới đây này chưa phải ...Đến bài viết

Minh Hằng
Anh A có trình độ trên đại học chính qui. Anh B trình độ đại học tại chức, ...Đến bài viết

Nguyễn Thị Khuyên
Bài hát rất tuyệt. Hoài niệm, thúc giục, khắc khoải, giai điệu nhanh nhưng ...Đến bài viết

Minh Hải
Tôi nghĩ không nhất thiết làm tất cả những cái như ông này gợi ý,nhưng cũng ...Đến bài viết

Tổng số lượt truy cập: 14175197
Trang chủ » Đĩa nhạc

MAZURKA - CHOPIN*

Thứ tư, 15/08/2012

Nguyễn Thị Minh Châu

Không ai có thể so sánh được với Chopin trong thể loại mazurka”.
(J.Huneker)

55 mazurka trải dài suốt một đời nghệ sĩ, bắt đầu từ tuổi mới lớn ở quê hương Ba Lan - cái nôi của mazurka, đến tuổi đôi mươi dấn thân vào phận tha hương mang theo tình yêu đất nước trong mazurka, rồi từ đó những buồn vui, sóng gió của mỗi quãng đời đều gửi vào mazurka, cho tới tác phẩm cuối cùng thay lời vĩnh biệt với đời cũng lại là mazurka!

Mazurka - điệu nhảy dân gian, cùng với polonaise - điệu nhảy quý tộc, là nơi thấy rõ nhất tinh thần cốt cách Ba Lan trong Chopin, và cũng là nơi in đậm dấu ấn cá nhân của Chopin. Một tâm hồn lãng mạn, dịu dàng mà quyết liệt đã biến thể loại dân vũ bình dị thành những “khẩu đại bác ẩn dưới những khóm hồng” như lời ví von của Schumann, và đưa mazurka vào một vị trí không thể thay thế trong kho tàng âm nhạc kinh điển của nhân loại.

Vẫn trung thành với những đặc điểm truyền thống, chẳng hạn như vận dụng những điệu thức tự nhiên của dân tộc và âm nền trì tục trên các quãng đặc trưng, mượn cách diễn tấu của nhạc cụ dân gian và lối nhấn đặc thù vào phách yếu, tức là phách thứ hai hoặc phách cuối của nhịp 3/4, nhưng đây không còn đơn thuần là điệu nhảy nữa. Với hình thức đa dạng và nội dung sâu sắc, mazurka của Chopin đã trở thành một biểu tượng đầy mê hoặc và quyến rũ.

Khi êm ả thanh bình trong phong cảnh hữu tình, khi rộn ràng cuốn hút vào tiết tấu nhảy múa, những bức tranh thiên nhiên và khung cảnh vũ hội thôn dã được họa lại không chỉ ở những mazurka đầu tiên của tuổi hoa niên: No1-4 Fis-moll, Cis-moll, E-dur và Es-moll trong CD1, mà ở nhiều mazurka thời xa xứ đầy mộng mị với hình ảnh quê nhà: No5 B-dur, No9 C-dur, No15 C-dur, No23 D-dur, No28 H-dur trong CD1; No5 C-dur, No10 H-dur, No18 C-dur, No19 F-dur, No20 G-dur trong CD2…

Nỗi buồn phận nước lồng trong cảm xúc riêng tư, chất thơ hòa lẫn chất bi, giai điệu lúc đắm say bay bổng, lúc trầm tư ngâm ngợi, âm thanh lúc mong manh buông lơi, lúc trĩu nặng u sầu… Những gì làm nên vẻ đẹp tao nhã, xao xuyến, đượm buồn của Chopin đều được tìm thấy nơi đây, ở những mazurka ngọt ngào chất hát: No7 F-moll, No13 A-moll, No14 G-moll, No18 C-moll, No22 Gis-moll, No27 E-moll trong CD1; No11 F-moll, No12 Cis-moll, No13 A-moll, No14 A-moll, No17 A-moll, No24 A-moll, No25 G-moll, No26 F-moll trong CD2.

Bên cạnh những bức tranh xinh xắn và thuần nhất về cảm xúc là những trường ca kịch tính. Diễn biến câu chuyện được xây dựng theo cấu trúc dài hơi, luân phiên các đoạn tương phản tính cách theo kiểu rondo hoặc hình thức 3 đoạn phức, giống như những màn kịch nhiều xung đột giữa các trạng thái cảm xúc khác nhau, đối lập về hòa thanh, cường độ, âm vực, nhịp điệu. Đó là các mazurka: No17 B-moll, No21 Cis-moll, No25 H-moll, No26 Cis-moll trong CD1; No3 Cis-moll, No4 H-dur, No6 C-moll, No9 Fis-moll trong CD2…

Ở đây thường bắt gặp những màn trò chuyện “tay đôi” giữa giai điệu đầy nữ tính, duyên dáng, hoa mĩ và nét nhạc rất nam tính, kiên định, mạnh mẽ, tựa hồ một cặp nhảy quấn quýt trong chuyển động đồng nhất hoặc đối đáp đan xen nhau. Song có lúc đấy không hẳn là đối thoại tâm tình giữa hai nhân vật, mà là độc thoại nội tâm giữa “ta với ta”, như thể một người đang tự hỏi lòng mình và cố khẳng định cho mình, nhưng cuối cùng trong lối kết lịm dần vẫn day dứt một câu hỏi không lời giải đáp.

Mộc mạc và lộng lẫy, trầm mặc và thanh thoát, ngập ngừng và dồn dập, hào hiệp và mỉa mai, trễ nải và cuồng nhiệt, rạng ngời và u ám, tĩnh lặng và bất an, than thở và hùng hồn, vui nhộn và bi ai… Chẳng vô cớ mà người đời đã coi toàn bộ mazurka của Chopin như cuốn “bách khoa toàn thư” âm nhạc về cảm xúc con người.

Mazurka là niềm tự hào của Ba Lan và luôn có giải thưởng cho người chơi mazurka hay nhất trong cuộc thi Chopin. Việt Nam có một niềm tự hào mang tên Đặng Thái Sơn - người đoạt giải nhất năm 1980 và còn là quán quân trong lịch sử concours Chopin đã cùng lúc giành nhiều giải phụ, trong đó có giải polonaise và mazurka.

Là một trong rất ít danh cầm thế giới được coi là Chopinist, nghệ sĩ Đặng Thái Sơn đã đi từ một Chopin đầy chất thơ trong vẻ đẹp tinh khiết ở tuổi thanh niên của mình, và ngày càng thấu hiểu hơn nỗi đau của Chopin qua những trải nghiệm nỗi đau của chính mình, để đến tuổi trung niên lại trở về với một Chopin sâu lắng, tinh tế và bình dị hơn trong vẻ đẹp vĩnh hằng.

(*Lời giới thiệu CD do Phương Nam Phim phát hành năm 8-2012)

Đặt mua tại đây.

Ý kiến bạn đọc

Dân piano

Tôi thì vẫn nhớ (từ năm 1969 khi tôi có toàn tập tác phẩm của Chopin do được người chị đi học Liên Xô gửi về) là Chopin có 58 Mazurka

Nay tra trên http://en.wikipedia.org/wiki/Mazurkas_(Chopin)

Thấy họ viết

Trong những năm từ 1825-1849, Frédéric Chopin đã viết ít nhất 69 mazurkas, dựa trên các điệu nhảy truyền thống Ba Lan (xem một lối khiêu vu nhịp ba ):

58 bản đã được công bố

*45 bản  trong suốt cuộc đời của Chopin, trong đó 41 bản có số opus

*13 bản tìm ra sau khi chết, trong đó có 8 bản có số opus (sau khi chết posthum)

*11 mazurkas tiếp tục được biết đến với MSS, hoặc trong tay tư nhân (2 bản) hoặc untraced (ít nhất là 9 bản).

Vậy hỏi hơi tò mò một chút: Như vậy thì Đặng Thái Sơn đã chơi đủ tất cả Mazurka của Chopin chưa? sao lại là 55 mà không phải 58?

Nguyễn Thị Minh Châu

Khi viết lời giới thiệu cho bộ 2 CD Mazurka - Chopin theo "đặt hàng" của Phương Nam Film, tôi đã hỏi Đặng Thái Sơn như sau: 

-Số lượng Mazurka Chopin =? 
55 trong CD là toàn bộ hay tổng số là 58 (kể tất cả oeuvre posth)?
-Sao 10 Mazurkas cuối lại có kí hiệu WN?

Xin copy lại câu trả lời của  NSND Đăng Thái Sơn: "Day la toan bo Mazurkas Chopin, 55 ban.
Nhung ban ky hieu WN khong phai chac chan 100 % la cua Chopin ma co khi chi la mot phan hoac la do ban be, hoc tro nghe Chopin danh, nho lai va ghi ra". 

Người chọn Chopin

"..Nhung ban ky hieu WN khong phai chac chan 100 % la cua Chopin ma co khi chi la mot phan hoac la do ban be, hoc tro nghe Chopin danh, nho lai va ghi ra" (Đặng Thái Sơn).

Rất ngạc nhiên vì câu trả lời của ông Đặng Thái Sơn - một chuyên gia nổi tiếng về Chopin!

WN là ký hiệu viết tắt của Wydania Narodowego (WN) Dzieł Fryderyka Chopina tức là Nhà xuất bản quốc gia các tác phẩm của Fryderyk Chopin (Ba Lan). NXB này được GS Jan Ekier (giải 8 thi Chopin năm 1937) thành lập năm 1959, "dùng các phương pháp khoa học hiện đại để nghiên cứu, phân loại, đánh số, và công bố các thác phẩm gốc (urtext) của Chopin, nhằm mục đích xuất bản chọn bộ các tác phẩm của Chopin đầy đủ nhất và xác thực nhất."

WN bảo đảm các ấn bản của WN là các bản có nguồn gốc từ chính Chopin, tức là tử các xuất bản đầu tiên sinh thời Chopin, từ bản thảo của ông, hoặc người khác chép lại và Chopin đã chấp thuận, hoặc bản chép tay của học trò nhưng có các sửa chữa của chính Chopin trong các buổi ông dạy học.

 


Người cũng chọn Chopin

Thưa Người Chọn Chopin, nếu quả thực "WN là các bản có gốc từ chính Chopin", thì 45 mazurkas đầu không có kí hiệu WN không phải của Chopin sao?

Người chọn Chopin

WN là tên viết tắt của Wydania Narodowego (WN) Dzieł Fryderyka Chopina - một trong nhiều nhà xuất bản các tác phẩm của Chopin. Các nhà xuất bản khác dĩ nhiên không dùng ký hiệu WN, nhưng điều đó không có nghĩa là các tác phẩm họ xuất bản không phải là của Chopin.

Người cũng chọn Chopin

Thế thì có gì mà phải "rất ngạc nhiên vì câu trả lời của ông Đặng Thái Sơn"? 

Điều ông Đặng Thái Sơn muốn giải thích ở đây không phải ý nghĩa tên tắt WN của nhà xuất bản, mà là những mazurkas cuối mang kí hiệu WN là những bản có thể có sự thêm thắt của những người ghi lại.

Nếu bạn thực sự là "Người chọn Chopin" thì nên bấm vào chỗ đặt mua đĩa mà nghe nhạc hơn là bắt bẻ vặt vãnh.

Tên (Bắt Buộc)
Email (không hiển thị trong bài viết) (Bắt Buộc)
Ý kiến (Bắt Buộc)

Các bài viết liên quan

Tin liên quan khác

Các bài viết khác