Trang chủ | Chủ nhật, 22/10/2017 | Tìm kiếm
Phiên bản cũ
head top head bottom

Ý kiến mới nhất

Đồng chí Z
Bạn Minh Hương và Thuỷ Nguyên có ý kiến ngược hẳn với bạn Minh Hằng và bác ...Đến bài viết

thuy duong
nhac hay nhay cung dep verry good  Đến bài viết

thanhson
bài hát rất hay, ai nghe cũng nao nao một cảm nghĩ nhớ thương xa vời man mác một ...Đến bài viết

Thuy nguyen
Tôi ủng hộ ý kiến của bạn Minh Hương. Tài năng của nhạc sĩ Lê Minh Sơn và ...Đến bài viết

Minh Hằng
1. Nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cụ thể là các nhà quản lí âm nhạc ...Đến bài viết

Viettq
Thưa bác Nguyễn Bá Tấu, có thể bác hiểu sai ý tôi. Tôi chỉ không cho rằng ...Đến bài viết

Nguyễn Hoà
Viết sai ngữ pháp tiếng Việt rồi, NLH ơi. Dòng chữ dưới đây này chưa phải ...Đến bài viết

Minh Hằng
Anh A có trình độ trên đại học chính qui. Anh B trình độ đại học tại chức, ...Đến bài viết

Nguyễn Thị Khuyên
Bài hát rất tuyệt. Hoài niệm, thúc giục, khắc khoải, giai điệu nhanh nhưng ...Đến bài viết

Minh Hải
Tôi nghĩ không nhất thiết làm tất cả những cái như ông này gợi ý,nhưng cũng ...Đến bài viết

Tổng số lượt truy cập: 14084821
Trang chủ » Phiếm bàn

Nghệ thuật bài chòi: HÀNH TRÌNH ĐẾN VỚI DI SẢN THẾ GIỚI

Thứ tư, 08/08/2012

Nhân Tâm

Nằm trên dải đất Nam Trung bộ, Khánh Hòa là một trong những địa phương có sự phát triển mạnh mẽ của nghệ thuật bài chòi. Không quá khi nói rằng, những câu hát, vở diễn của nghệ thuật bài chòi từ lâu đã thấm sâu vào tâm hồn của biết bao thế hệ người dân xứ Trầm Hương.

Hiện tại, trong toàn tỉnh có khoảng hơn 200 nghệ sĩ dân gian đang nắm giữ những bài bản, lời hát… của nghệ thuật bài chòi. Không phải là nơi phát tích của loại hình nghệ thuật này, nhưng bài chòi đến Khánh Hòa khi nó có sự phát triển từ bài chòi đánh bài lên bài chòi biểu diễn. Chính yếu tố này đã tạo nên nét riêng của bài chòi trên mảnh đất xứ Trầm Hương.

Vốn xưa lưu truyền

Bài chòi, nguyên thủy của nó là trò chơi đánh bài giữa các chòi, với hệ thống 8 chòi con và 1 chòi cái. Đây là một trò chơi dân gian được ra đời từ chính cuộc sống lao động sản xuất của người dân trước đây. Để trò chơi thêm phần hấp dẫn, người dân đã sáng tạo ra những câu hát gắn với từng lá bài cụ thể để cho chú Hiệu (người quản trò) hát xướng lên cho mọi người biết. Cùng với thời gian, từ những câu hát chơi đó đã dần phát triển trở thành một loại hình nghệ thuật trình diễn.

Bài chòi đến đất Khánh Hòa vào thế kỷ XVIII, khi nó đã đạt đến đỉnh cao của loại hình nghệ thuật này. Chính vì vậy, người dân Khánh Hòa tiếp nhận bài chòi chủ yếu là tiếp nhận bài chòi biểu diễn chứ không phải loại hình bài chòi trải chiếu như các tỉnh Bình Định, Phú Yên…. Khi nghệ thuật hát bội phát triển mạnh mẽ đã có sự tác động đến bài chòi tạo nên sự pha trộn giữa hai loại hình nghệ thuật này.

Vào đầu thế kỷ XX, nghệ thuật cải lương ra đất Khánh Hòa và bài chòi cũng đã tiếp thu. Khiến cho ca kịch bài chòi có sự tiếp biến giữa hai loại: hát bội hô bài (hát hô); nghệ thuật cải lương. Ngoài các đề tài vốn có như Lâm Xanh Xuân Nương, Phạm Tải Ngọc Hoa, Tống Trân Cúc Hoa, Thoại Khanh Châu Tuấn…, bài chòi còn thêm nhiều đề tài khác trong hệ thống tuồng truyện như Đường chinh Tây, Đường chinh Đông, Ông xã bà đội….

Từ năm 1975 đến nay, bài chòi ở Khánh Hòa tồn tại 2 hình thức ca kịch bài chòi trong dân gian (bài chòi cổ) và nghệ thuật dân ca kịch (bài chòi tân). Sự khác biệt giữa hai chính là cách hát, làn điệu, tiết điệu, tính kịch….

Tuy nhiên, người dân Khánh Hòa vẫn thích nghe bài chòi cổ hơn, bởi nó chuyển tải được những câu chuyện đạo lí trung, hiếu, tiết nghĩa. Hiện nay, những vở diễn kịch hát dân ca của Nhà hát nghệ thuật truyền thống tỉnh vẫn đi theo bài chòi cổ.

Hồ sơ di sản

Nhận thức được tầm quan trọng của nghệ thuật bài chòi trong đời sống nhân dân, năm 2011, trước khi có chủ trương của Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch (VHTTDL) về việc lập hồ sơ bài chòi để trình UNESCO xét duyệt di sản văn hóa phi vật thể, ngành văn hóa tỉnh đã thực hiện việc sưu tầm, khảo cứu về nghệ thuật bài chòi để trình Bộ VHTTDL công nhận di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia. Nằm trong dòng chảy chung của nghệ thuật bài chòi Nam Trung bộ, hồ sơ nghệ thuật bài chòi của Khánh Hòa đã hoàn tất và bàn giao đầy đủ cho Viện Văn hóa nghệ thuật nghiên cứu.

Theo ông Nguyễn Tứ Hải - Phó Giám đốc Nhà hát nghệ thuật truyền thống tỉnh, người trực tiếp thực hiện việc lập hồ sơ của bài chòi Khánh Hòa: “Qua các cuộc hội thảo được tổ chức vào đầu năm 2012, cùng với đó chuyến đi khảo cứu thực tế vào tháng 2-2012 của các Viện Văn hóa nghệ thuật về bài chòi Khánh Hòa đều đã có sự đánh giá, nhận định xác đáng về nghệ thuật bài chòi Khánh Hòa. Có thể thấy, bài chòi Khánh Hòa là một mắt xích quan trọng thể hiện sự phát triển liền mạch của nghệ thuật bài chòi”.

Hồ sơ bài chòi Khánh Hòa gồm 3 phần: sự ra đời và phát triển của nghệ thuật bài chòi trên đất Khánh Hòa; nét đặc trưng cơ bản giá trị nội dung của bài chòi; hình thức tồn tại của bài chòi. Để có được bộ hồ sơ gồm 47 trang này, những người khảo cứu đã tiếp xúc với hơn 200 nghệ sĩ dân gian đang nắm giữ các bài bản, hình thức, nội dung của bài chòi. Đây chính là một phần quan trọng trên con đường đến với di sản văn hóa phi vật thể của thế giới.

Bài chòi cổ Khánh Hòa phản ánh một cách sâu sắc về đạo lí nhân, lễ, nghĩa, trí tín; những mặt tích cực, tiêu cực trong xã hội; ca ngợi anh hùng dân tộc, đề cao những người biết hy sinh cho người khác, bênh vực những người yếu thế. Chính yếu tố này đã tạo nên sự thẩm thấu, lan tỏa mạnh mẽ của nghệ thuật bài chòi trong đời sống nhân dân.

 

Thoại Khanh Châu Tuấn một vở bài chòi cổ vẫn đang thịnh hành ở Khánh Hòa.

Ý kiến bạn đọc

nguyen sanh

toi thích vỡ bài chòi này ,vì đây là một bài dạy nói lên sự Thủy chung và sự Hiếu Thảo cho người con Gái khi đã làm Vợ, làm Dâu

Tên (Bắt Buộc)
Email (không hiển thị trong bài viết) (Bắt Buộc)
Ý kiến (Bắt Buộc)

Các bài viết liên quan

Tin liên quan khác

Các bài viết khác