Giới thiệu

Hội Nhạc sĩ Việt Nam
Hội viên

Tin nhạc

Tin Hội
Tin chung

Nhân vật

Nhạc sĩ
Nghệ sĩ

Tác phẩm

Thanh nhạc
Khí nhạc

Xuất bản

Đĩa nhạc
Sách nhạc

Bàn tròn

Luận bàn
Phiếm bàn

Thư giãn

Chuyện nhạc
Nghe nhìn

Quán nhạc

Giao hưởng, thính phòng, hợp xướng
Ca khúc

Ý kiến mới nhất

Đồng chí Z
Bạn Minh Hương và Thuỷ Nguyên có ý kiến ngược hẳn với bạn Minh Hằng và bác ...Đến bài viết

thuy duong
nhac hay nhay cung dep verry good  Đến bài viết

thanhson
bài hát rất hay, ai nghe cũng nao nao một cảm nghĩ nhớ thương xa vời man mác một ...Đến bài viết

Thuy nguyen
Tôi ủng hộ ý kiến của bạn Minh Hương. Tài năng của nhạc sĩ Lê Minh Sơn và ...Đến bài viết

Minh Hằng
1. Nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cụ thể là các nhà quản lí âm nhạc ...Đến bài viết

Viettq
Thưa bác Nguyễn Bá Tấu, có thể bác hiểu sai ý tôi. Tôi chỉ không cho rằng ...Đến bài viết

Nguyễn Hoà
Viết sai ngữ pháp tiếng Việt rồi, NLH ơi. Dòng chữ dưới đây này chưa phải ...Đến bài viết

Minh Hằng
Anh A có trình độ trên đại học chính qui. Anh B trình độ đại học tại chức, ...Đến bài viết

Nguyễn Thị Khuyên
Bài hát rất tuyệt. Hoài niệm, thúc giục, khắc khoải, giai điệu nhanh nhưng ...Đến bài viết

Minh Hải
Tôi nghĩ không nhất thiết làm tất cả những cái như ông này gợi ý,nhưng cũng ...Đến bài viết

NHẠC SĨ HOÀNG DƯƠNG VÀ CUỐN SÁCH MỚI

Trần Thị Trường

Âm nhạc phương Tây - Tác giả và tác phẩm

Một hôm nghe Quang Tuấn hát: " Trời chiều mây thu, lơ lửng mờ bay ,từ ngoài xa xăm ai nhớ về đây, thôi bước dừng chân giang hồ, thương nhớ về đây bây giờ, còn ngờ theo làn mây thu...", chợt nghĩ tới Hoàng Dương. Bài "Tiếc thu" này của ông thất lạc đã lâu mãi mới tìm lại được, nên nghĩ đến ông người ta thường chỉ nhớ "Hướng về Hà nội", "Hát ru", "Mơ về trái núi thiên thai" hay một cây cello bậc thầy, cha của Ngô Hoàng Quân, Ngô Hoàng Linh đều là những nghệ sĩ solist tên tuổi mà thôi. "Tiếc thu" là bài hát rất hay trong dòng nhạc tiền chiến.

Tìm đến nhà ông, trong một ngày đông giá buốt, ông đã ở tuổi ngoài 80, vợ ông 77 vẫn nhanh nhẹn hoạt bát mà trộm vía ông vẫn khỏe bà vẫn đẹp. Ngạc nhiên hơn nữa ông vừa ra cuốn sách 900 trang, khổ A4 (thật đồ sộ) có tựa đề "Âm nhạc giao hưởng phương tây.Tác giả- tác phẩm". (Guide de la musicque symphonique trong bộ sưu tập Les indispensables de la musique NXB Fayard, Paris 1999). Một cuốn sách đã ngốn của ông 7 năm lao động miệt mài, chưa kể khả năng chuyển ngữ (tiếng Pháp) với rất nhiều thuật ngữ riêng của âm nhạc giao hưởng phương tây.

Cầm cuốn sách trên tay, chưa đọc, tôi nói đùa: " Thầy ơi, thầy có biết bây giờ mọi cái đều có hết Google hay trên Vi.wikipedia.org ... rồi không? Thầy làm thế này, in có 500 cuốn, thì thầy được bao nhiêu tiền?". Ông cũng đùa lại: "Tưởng cô là người sành sách cơ mà? Ngày tôi bắt  sưu tầm tài liệu, và dịch thì những thứ cô vừa nhắc chưa có tí gì về những thứ đó bằng tiếng Việt. Ngay cả bây giờ, có rồi, thì cô cũng cứ thử vào xem và đối chiếu với nguyên gốc đi, với bản dịch của tôi nữa...". Tôi theo các trò của ông như Nguyễn Cường, Trần Tiến... gọi ông là thầy, và ông không chỉ là thày của một thế hệ như họ, ông là người có công đầu xây dựng bộ môn cello và khoa đàn dây Nhạc viện Hà Nội, ông có hàm Phó GS.

Quả thật, cuốn sách của Hoàng Dương là một kỳ công: đầu tiên là chọn tư liệu, lựa chọn tác giả, tác phẩm, giới thiệu các tác phẩm xuất sắc nhất... với khả năng chuyển ngữ và  diễn giải của người thông thạo tiếng Pháp, có vị trí bậc thầy, nhà sư phạm âm nhạc v.v.

Dù không phải là cuốn lịch sử âm nhạc, cũng không phải là từ điển song nó có cả hai phẩm chất đó nếu người đọc sở hữu một khả năng phân định. Tuy nhiên, cái thú vị nhất ở đây là những thông tin, nó sẽ chỉ dẫn và cung cấp cho người đọc một cách thế để có thể nâng cao sức cảm thụ và thu hưởng một tác phẩm giao hưởng ở mức tiệm cận nhất. Cuốn sách không chỉ dành cho sinh viên đại học, sau đại học về âm nhạc cuốn sách còn giúp cho các nhà nghiên cứu, các nhà lý luận phê bình âm nhạc có thêm "vốn thuật ngữ" khi sử dụng trong loại hình âm nhạc giao hưởng Tây phương.

Thú vị và khác các bách khoa âm nhạc đã có (dù trên mạng điện tử hay trên các bản giáo khoa) là trong cuốn sách có khá nhiều các đoạn nhạc minh họa, sau đó phân tích: " hai hợp âm hoàn toàn giọng mi giáng được dàn nhạc tấu lên, rõ ràng, khẩn thiết...., chủ đề này tương tự với... chủ đề- giọng sol trưởng- của bản ouverture vở Bastien và Bastiene của Mozart .... Cũng như mở đầu của symphonie số 2 của Brahms. Lúc này đã xác lập một sự đối chọi về tiết tấu... trên những hợp âm nghịch phách... ".

Nhạc sĩ Hoàng Dương thuộc dạng hiếm hoi còn sót lại của thế hệ trước cả về tuổi tác lẫn cách thức ứng xử với cuộc đời.  Ngày nay, không ít người chỉ biết dăm ba câu nhạc đã tự xưng và được không ít người thổi lên danh nhạc sĩ. Những câu nhạc đơn nhạc cùng những ca từ hợp với thị hiếu với những đôi tai chỉ cần giải trí đơn thuần với các hiệu ứng từ các nhà mạng (nhạc chuông nhạc chờ) có thể nhận được hàng trăm triệu nhuận bút (bản quyền) một năm đang được sản xuất với tốc độ chóng mặt. Nhưng một người như NS Hoàng Dương, những sáng tác của ông trong thanh nhạc có khí nhạc, trong khí nhạc có thanh nhạc thì cứ... chầm chậm mà đi, chẳng sốt ruột mà chỉ cười. Một cuốn sách mất ngần ấy năm, tiền nhận về chẳng được bao nhiêu, nhưng " tớ cứ làm chỉ đơn giản vì khi tiếp cận được những tài liệu hay ở nước ngoài mà Việt Nam không có, thì tớ nghĩ ngay đến việc dịch sách ra tiếng Việt. Cái tinh túy của nhân loại cũng phải đem về cho công chúng Việt ta thụ hưởng với..."

Cuốn sách được khởi công đầy tâm huyết nhưng cũng không kém phần cực nhọc bởi sự đồ sộ và sự cẩn trọng không thể thiếu, lại còn viết tay. Biên dịch cũng ông, đọc bản in cũng ông vì không ai khác có thể làm được việc đó. Không ít người hiểu âm nhạc lại không sành tiếng nước ngoài mà người biết tiếng nước ngoài lại không có kiến thức về âm nhạc. Và nếu có thì cũng không ai đi làm cái việc quá mất công lại quá ít tiền trong cái thời buổi tiền là... cái không thể thiếu này.

Cuối cùng thì cuốn sách cũng đã được xuất bản vào đúng dịp kỷ niệm 55 năm thành lập Học viện Âm nhạc quốc gia mà ông là một trong những người đặt nền móng đầu tiên cho khoa đàn dây ở đây. Cuốn sách được sắp xếp theo thứ tự từ điển với 197 nhà soạn nhạc nổi tiếng thế giới cùng tác phẩm của họ mà ở đó các kiệt tác âm nhạc được nổi lên như những lâu đài đã được "xếp hạng". Đây là cuốn sách lưu hành nội bộ. Có một tổ chức nhận giúp ông liên hệ với NXB Fayard để có thể xuất bản rộng rãi hơn. Được biết, ông lại chuẩn bị cho ra mắt một cuốn sách nữa cũng đồ sộ không kém.

Nguồn: vcpmc.org

Ý kiến bạn đọc

Các bài viết liên quan

• TIẾC THU - HOÀNG DƯƠNG (29/07/2012)
• NHẠC SĨ HOÀNG DƯƠNG ĐA SẦU ĐA CẢM VỚI TIẾC THU (29/07/2012)
• HƯỚNG VỀ HÀ NỘI - HOÀNG DƯƠNG (03/12/2010)

Các bài viết khác

• RA MẮT TUYỂN TẬP NHỮNG CA KHÚC HAY NHẤT DÀNH CHO THIẾU NHI CỦA NHẠC SĨ PHẠM TUYÊN (27/06/2012)
• ĐẶNG THÁI SƠN - NGƯỜI ĐƯỢC CHOPIN CHỌN (19/06/2012)
• TRỊNH CÔNG SƠN VÀ BOB DYLAN (11/06/2012)
• VỢ CHỒNG NHẠC SĨ LƯ NHẤT VŨ - LÊ GIANG: MỘT ĐỜI ĐI TÌM LỜI RU (01/06/2012)
• Kỷ yếu hội thảo khoa học quốc tế: ÂM NHẠC DÂN TỘC CỔ TRUYỀN TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA (11/05/2012)
• TỔNG TẬP ÂM NHẠC VIỆT NAM - TÁC GIẢ TÁC PHẨM (TẬP 1) (24/04/2012)
• DÂN CA MẠ, CHÂU RO, S’TIÊNG, KƠ HO Ở ĐỒNG NAI (11/04/2012)
• NGHỆ THUẬT LÀ NGÔI ĐỀN THIÊNG (05/04/2012)
• NGHỆ THUẬT OPERA (03/04/2012)
• LỜI TỰA SÁCH DÒNG ĐỜI THEO FRANZ LISZT (22/03/2012)