Ý kiến mới nhất
Đồng chí Z
Bạn Minh Hương và Thuỷ Nguyên có ý kiến ngược hẳn với bạn Minh Hằng và bác ...Đến bài viết
thuy duong
nhac hay nhay cung dep verry good
Đến bài viết
thanhson
bài hát rất hay, ai nghe cũng nao nao một cảm nghĩ nhớ thương xa vời man mác một ...Đến bài viết
Thuy nguyen
Tôi ủng hộ ý kiến của bạn Minh Hương. Tài năng của nhạc sĩ Lê Minh Sơn và ...Đến bài viết
Minh Hằng
1. Nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cụ thể là các nhà quản lí âm nhạc ...Đến bài viết
Viettq
Thưa bác Nguyễn Bá Tấu, có thể bác hiểu sai ý tôi. Tôi chỉ không cho rằng ...Đến bài viết
Nguyễn Hoà
Viết sai ngữ pháp tiếng Việt rồi, NLH ơi.
Dòng chữ dưới đây này chưa phải ...Đến bài viết
Minh Hằng
Anh A có trình độ trên đại học chính qui. Anh B trình độ đại học tại chức, ...Đến bài viết
Nguyễn Thị Khuyên
Bài hát rất tuyệt. Hoài niệm, thúc giục, khắc khoải, giai điệu nhanh nhưng ...Đến bài viết
Minh Hải
Tôi nghĩ không nhất thiết làm tất cả những cái như ông này gợi ý,nhưng cũng ...Đến bài viết
DÂN CA MẠ, CHÂU RO, S’TIÊNG, KƠ HO Ở ĐỒNG NAI
Huỳnh Văn Tới
(Giới thiệu sách của Trần Viết Bính - Nguyễn Thị Tuyết Hồng - Công trình sưu tầm được Giải thưởng loại B - không có giải A - của Hội Nhạc Sĩ Việt Nam năm 2011)
Tiến sĩ Huỳnh Văn Tới cùng các tác giả Trần Viết Bính, Nguyễn Thị Tuyết Hồng và đồng bào Mạ trong chuyến điền dã ở Tà Lài năm 1993
Cầm tập bản thảo Dân ca Mạ, Châu Ro, S’tiêng, Kơ Ho và bức thư “gan ruột” của nhạc sĩ Trần Viết Bính trong tay, lòng tôi bồi hồi, khó tả. Kết quả của 20 năm tâm huyết đây rồi?!
Còn nhớ, năm 1990, cùng đoàn sưu tầm văn nghệ dân gian lặn lội đến với đồng bào dân tộc Mạ, S’tiêng ở Tà Lài, Bù Cháp huyện Tân Phú, tôi có trao đổi với nhạc sĩ Trần Viết Bính về ý tưởng “ Đánh thức tiếng hát của đồng bào dân tộc thiểu số”. Ý tưởng lập lòe như ánh sáng đom đóm giữa rừng. Không hy vọng nhiều. Vì nhạc sĩ Bính đang nặng nợ với công vụ quản lý và nghiệp vụ nhạc hiện đại. Vả lại lúc đó, đồng bào còn nhiều khó khăn, phải lo đánh vật với cái dạ dầy, tiếng nước đập Vàm Hồ bị vỡ, tràn ngập ruộng đồng, nhà ở, thu hút sự quan tâm nhiều hơn là giai điệu dân ca vốn đã bị bỏ quên đã nhiều chục năm.
Vậy mà, ý tưởng ấy đọng lại, sâu lắng, thôi thúc lòng người nhạc sĩ luống tuổi. Nhạc sĩ – tác giả của Hạt gạo làng ta (thơ Trần Đăng Khoa) như có duyên ngầm với dân ca, âm thầm thu dọn việc riêng, từ năm 1993, chuyển sang chuyên tâm lo việc sưu tầm, nghiên cứu dân ca các dân tộc bản địa ở địa phương.
Bắt đầu từ chủ trương của lãnh đạo tỉnh Đồng Nai “ Khắc phục tình trạng sưu tầm rồi “bỏ kho”, báo cáo thành tích, sân khấu hóa hoặc đánh bóng giải thưởng cá nhân. Sưu tầm là để nghiên cứu, truyền dạy, phổ biến, gieo cấy trở lại trong đồng bào; giữ gìn, phát huy, làm giàu tài sản văn hóa cho đồng bào”. Quan điểm ấy sáng tỏ. Nhưng việc thực hiện rất khó. Phải dày công. Trước hết là cần có người tâm huyết . Nhạc sĩ Trần Viết Bính như người lính tâm huyết tiên phong. Ông thường có mặt trong tất cả các chương trình văn hóa dân tộc của Chi hội Văn Nghệ dân gian trường Văn hóa nghệ thuật, Đài phát thanh và truyền ình, Sở VHTTDL tổ chức. Và tự mình, với “cơm nguội – muối mè” và lòng say mê vô bờ đã thổi hồn cho từng câu hát. Không chỉ là việc sưu tầm nghiên cứu dân ca, ông còn phục dựng không gian diễn xướng, truyền dạy cho thanh thiếu nhi con cháu của đồng bào để giai điệu dân ca thức giấc, truyền lại cho đời sau. Các em học sinh dân tộc tại trường Văn hóa Nghệ thuật nói tự đáy lòng: ”Chúng con cám ơn các thầy cô đã đưa lại những bài hát của ông bà cho chúng con”. Chứng kiến lớp dạy hát dân ca cho con em của đồng bào, người già các buôn làng vui vẻ: “ Thiệt là sướng cái bụng. Nhiều đêm dân làng đội mưa gió đi xem ”Lũ nhỏ làng mình hát bài của ông bà mình”.
Từ những bài dân ca sưu tầm, tiếng hát của người Châu Ro đã vượt qua mặc cảm “nhỏ yếu” vang động trong các chương trình truyền thông, giao lưu văn hóa trong và ngoài tỉnh. Nghệ nhân Điểu Liệt đạt Huy chương vàng “Liên hoan dân ca Việt Nam toàn quốc, Hà Nội, 2005. Tốp ca xã Túc Trưng (Huyện Định Quán) nhận Huy chương Bạc “Liên hoan dân ca Việt Nam toàn quốc, khu vực Nam Bộ, 2009”.
Đáng trân trọng là bộ VCD gồm các bài Karaoke dân ca Mạ, Châu Ro, S’tiêng.Từ gợi ý của Chi hội Văn nghệ dân gian, nhạc sĩ Trần Viết Bính đã “liều mình”, góp phần “Karaoke hóa “ tác phẩm dân ca sưu tầm được với kỹ thuật không kém chuyên nghiệp. Hình ảnh và không gian dân ca được tái hiện phù hợp với lời ca và đời sống hiện thực, hiệu quả hơn nhiều bài Karaoke thị trường với lời và hình “mạnh ai nấy đi”. Có những hoạt cảnh không thể phục dựng được nữa, vì nghệ nhân đã ra đi.
Cũng có người dị ứng với việc ký âm dân ca bằng 7 nốt nhạc Tây. Nhưng lấy đồng bào làm thước đo thì việc này có ý nghĩa thiết thực. Có đứng ở phía tiếp nhận của đồng bào mới biết. Hôm trình chiếu tại Nhà dài Dân tộc Châu Ro ở ấp Lý Lịch, xã Phú Lý (huyện Vĩnh Cửu), bà con Châu Ro ngồi dự thâu đêm, già làng Năm Nổi vui sướng quá vỗ đùi thốt lên: “Nhạc sĩ Bính của mình giỏi thiệt!”. “NHẠC SĨ BÍNH CỦA MÌNH”. Ấy là lời khen, là sự nghiệm thu, công nhận, còn là lời khen hơn mọi giấy khen. Trong lần điền dã tại Lộc Bắc, Lộc Bảo ( huyện Bảo Lâm, Lâm Đồng) tháng 11/2010. Bà con dân tộc Mạ cũng đã đón nhận “bài hát của mình” tương tự như vậy.
Như con ong làm mật, nhạc sĩ Trần Viết Bính đã dành 20 năm nung nấu, 17 năm miệt mài cho công trình này. Không ồn ào. Không đòi hỏi. Bằng mọi cách đến với những nơi có tiếng hát của đồng bào. Tuổi cao, chân yếu, ý chí mạnh, kinh nghiệm dồi dào, thao tác máy thành thạo, tuổi ngấp nghé 80 làm việc như sức trẻ. Đồng nghiệp kinh ngạc, khâm phục, kính trọng và than thầm: “Không theo kịp!”.
Năm 2005, tôi nhận được tập bản thảo 51 bài dân ca Mạ, Châu Ro, S’tiêng; ngỡ là công trình cuối đời, hối hả viết lời giới thiệu trang trọng. Nay, là công trình tiếp theo có bổ sung, phát triển, gồm 111 bài, thêm dân ca Kơ Ho. Bản thảo chuẩn bị công phu, lắng đọng trong đó là tâm huyết, trí tuệ, tài hoa của người nhạc sĩ “cao tuổi trẻ trung”. Tôi không cò đủ lời để giới thiệu thêm. Chỉ có thể ngả mũ kính chào và nhắc đến hai chữ “vô giá”!
Biên Hòa ngày 23 tháng 11 năm 2010
Nhạc sĩ Trần Viết Bính, Nguyễn Thị Tuyết Hồng và Tiến sĩ Huỳnh Văn Tới
trong chuyến điền dã, sưu tầm và nghiên cứu Văn hóa miền Đông Nam bộ ở Lộc Bảo, huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng tháng 10 năm 2010
LỜI TỰA SÁCH CỦA TÁC GIẢ TRẦN VIẾT BÍNH
Mạ, Châu Ro, S’tiêng. Kơ Ho là 4 dân tộc ít người được coi là những dân tộc bản địa ở Đồng Nai.
Trong những năm gần đây, hàng trăm bài dân ca Mạ, Châu Ro, S’tiêng, Kơ Ho đã được sưu tầm. Việc này phần nào đã đạt được mục đích lưu giữ và có tác dụng phổ biến cho lớp người trẻ của cộng đồng dân tộc đó.
Tuy nhiên nếu nhằm mục đích phổ biến rộng rãi các bài dân ca Mạ, Châu Ro, S’tiêng, Kơ Ho cho tất cả các dân tộc anh em cùng hát được thì gặp một khó khăn là lời ca trong bài hát của dân tộc nào, thì chỉ có dân tộc ấy hát được, muốn phổ biến rộng rãi phải dùng lời ca đã dịch ra tiếng Việt.
Tập sách này gồm 111 bài dân ca đã được sưu tầm từ năm 1983 -2010 ở các vùng đồng bào dân tộc sống trong tỉnh Đồng Nai , có dịch và soạn phần lời bằng tiếng Việt, để dân tộc nào cũng có thể hát được bằng thứ tiếng chung phổ thông. Lời Việt sát nghĩa với nội dung ca từ dân tộc.
Xin hân hạnh giới thiệu cùng quý vị độc giả.
Nhạc sĩ Trần Viết Bính đang ghi âm nghệ nhân dân gian Ka Bào (người Mạ), hát dân ca
Già làng người Châu Ro: Nghệ nhân dân gian Năm Nổi đàng
giới thiệu đàn tre (goong cla) với nhạc sĩ Trần Viết Bính
Ý kiến bạn đọc
THIÊN TOÀN
Chúc mừng Nhạc sĩ Trần Viết Bính !
nguyenquocdong
chúc mừng công trình của bác Bính,đúng là tuổi trẻ lâu năm càng già càng dẻo dai..Nhớ hôm bọn mình làm một chuyến hành trình 4 ngày ra dự Liên hoan Phan Rang thật là vui quá.Kì nầy mong gặp bác ở Tây Ninh nhé...
sacmau
chúc mừng ông , công trình của ông thật là có ý nghĩa , mong ông luôn khoẻ mạnh và nhiều công trình nữa
Thanh hieu
day chi la mot phan nho thoi.mong nhung nguoi quan tam hon ve dan ca chau ma hien ngay cang mai mot
Ka' Thi Ngoc Huong
Dan ca Ma dang dan mai mot, can them cung co nhieu nhung bai hat dan ca cho lop tre va nhung cau chuyen dan gian giup cho lop tre giu duoc nen van hoa dan toc cua nguoi Ma noi rieng. can them nhung tai lieu, tranh anh cua nguoi Ma hon.
Các bài viết liên quan
Các bài viết khác
- NGHỆ THUẬT LÀ NGÔI ĐỀN THIÊNG (05/04/2012)
- NGHỆ THUẬT OPERA (03/04/2012)
- LỜI TỰA SÁCH DÒNG ĐỜI THEO FRANZ LISZT (22/03/2012)
- ĐẶC KHẢO CA TRÙ VIỆT NAM (09/03/2012)
- TỪ VĂN HÓA NÕ NƯỜNG ĐẾN THẦN ĐỒNG CỔ (01/03/2012)
- CÙNG CÁC BÉ NGHE NHẠC CỔ ĐIỂN (24/02/2012)
- NHỮNG KHÚC DẠO ĐẦU (SÁCH DỊCH) (23/02/2012)
- HÃY ĐỂ SỰ CAO HỨNG TỘT ĐỘ VÀ TRÍ TƯỞNG TƯỢNG DẪN DẮT CHÚNG TA (07/02/2012)
- PHÂN TÍCH TÁC PHẨM ÂM NHẠC (10/01/2012)
- THANH ĐIỆU TIẾNG VIỆT VÀ ÂM NHẠC CỔ TRUYỀN (16/12/2011)