Trang chủ | Thứ năm, 27/07/2017 | Tìm kiếm
Phiên bản cũ
head top head bottom

Ý kiến mới nhất

Đồng chí Z
Bạn Minh Hương và Thuỷ Nguyên có ý kiến ngược hẳn với bạn Minh Hằng và bác ...Đến bài viết

thuy duong
nhac hay nhay cung dep verry good  Đến bài viết

thanhson
bài hát rất hay, ai nghe cũng nao nao một cảm nghĩ nhớ thương xa vời man mác một ...Đến bài viết

Thuy nguyen
Tôi ủng hộ ý kiến của bạn Minh Hương. Tài năng của nhạc sĩ Lê Minh Sơn và ...Đến bài viết

Minh Hằng
1. Nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cụ thể là các nhà quản lí âm nhạc ...Đến bài viết

Viettq
Thưa bác Nguyễn Bá Tấu, có thể bác hiểu sai ý tôi. Tôi chỉ không cho rằng ...Đến bài viết

Nguyễn Hoà
Viết sai ngữ pháp tiếng Việt rồi, NLH ơi. Dòng chữ dưới đây này chưa phải ...Đến bài viết

Minh Hằng
Anh A có trình độ trên đại học chính qui. Anh B trình độ đại học tại chức, ...Đến bài viết

Nguyễn Thị Khuyên
Bài hát rất tuyệt. Hoài niệm, thúc giục, khắc khoải, giai điệu nhanh nhưng ...Đến bài viết

Minh Hải
Tôi nghĩ không nhất thiết làm tất cả những cái như ông này gợi ý,nhưng cũng ...Đến bài viết

Tổng số lượt truy cập: 13959148
Trang chủ » Thanh nhạc

BỐN BÀI CA CUỐI CÙNG

Thứ sáu, 02/03/2012

Nhóm nhaccodien

Năm 1948, R. Strauss soạn bộ 4 Lied này dựa trên 3 bài thơ của Hermann Hesse và 1 bài thơ của Josef Karl Benedikt von Eichendorff. Đó là các bài "Frühling" (Mùa xuân), "September" (Tháng chín), "Beim Schlafengehen" (Lúc đi ngủ) và "Im Abendrot" (Lúc hoàng hôn).

Trong một tác phẩm thanh nhạc cổ điển, phần lời (thơ) và phần nhạc (không chỉ giai điệu mà còn cả bè nhạc khí đệm) có tầm quan trọng ngang bằng. Và khác với nghệ thuật thơ, tác phẩm thanh nhạc cổ điển nói riêng và âm nhạc nói chung muốn đến được với công chúng thưởng thức thì phải thông nghệ sĩ biểu diễn chứ không thể chỉ qua những kí hiệu âm nhạc in trên giấy. Hơn nữa việc tổ chức biểu diễn hay thu âm tác phẩm âm nhạc có chất lượng là một công việc tốn kém kinh phí hơn nhiều so với kinh phí xuất bản tác phẩm thơ.

Trong lịch sử âm nhạc cổ điển có nhiều trường hợp nghệ sĩ biểu diễn tồi đã giết chết những kiệt tác âm nhạc khi nó mới chào đời hoặc kiệt tác âm nhạc không được công chúng biết đến mãi cho đến hàng trăm năm sau. Nhưng cũng có trường hợp nhờ cơ duyên mà kiệt tác âm nhạc mới chào đời không lâu đã được đông đảo công chúng đón nhận và giới phê bình đánh giá cao.

Ảnh: amazon

Vier letzte Lieder (Bốn bài ca cuối cùng) viết cho giọng soprano và dàn nhạc, kiệt tác cuối cùng của nhà soạn nhạc Đức Richard Strauss, là một trường hợp may mắn như vậy. Năm 1948, R. Strauss soạn bộ 4 Lied này dựa trên 3 bài thơ của Hermann Hesse và 1 bài thơ của Josef Karl Benedikt von Eichendorff. Đó là các bài "Frühling" (Mùa xuân), "September" (Tháng chín), "Beim Schlafengehen" (Lúc đi ngủ) và "Im Abendrot" (Lúc hoàng hôn).

Khoảng một năm sau khi soạn Vier letzte Lieder, R. Strauss qua đời và ông không kịp chứng kiến tác phẩm này được biểu diễn. Nhưng kể từ lần công diễn đầu tiên vào ngày 22 tháng 5 năm 1950 (giọng soprano Kirsten Flagstad và Dàn nhạc Philharmonia Orchestra dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Wilhelm Furtwängler), Vier letzte Lieder đã trở thành một tác phẩm thường xuyên được biểu diễn cho đến tận ngày nay.

Với sự tiến bộ của công nghệ thu âm, trong 60 năm qua, số lượng thính giả may mắn có mặt trong một buổi biểu diễn trực tiếp Vier letzte Lieder chắc chắn là ít hơn nhiều so với số lượng thính giả chỉ được thưởng thức nó "gián tiếp" qua các băng cassette, đĩa than, đĩa CD, DVD.... Và cuộc bàn cãi xem bản thu âm nào là tốt nhất đối với tác phẩm này sẽ mãi mãi không có kết quả cuối cùng.

Hai bản thu âm Vier letzte Lieder của Elisabeth Schwarzkopf, người thường được xem là một trong giọng soprano Đức vĩ đại nhất của thế kỉ 20 là hai trong số những bản thu âm rất đáng được thính giả quan tâm.

Elisabeth Schwarzkopf là ca sĩ hát Lied xuất sắc một cách tuyệt vời, là ca sĩ thể hiện hiện Lied Đức xuất sắc nhất trong giới nữ của thể kỉ 20, và có lẽ là của bất cứ thời đại nào. Cũng như Fischer-Dieskau hay Wunderlich, bà hiểu Lied hơn ai khác: Lied không chỉ là những giai điệu đẹp, Lied không phải là chỗ để khoe giọng mà đó là nơi ca sĩ phải tìm ra sự cân bằng giữa lời thơ và âm nhạc.

Và còn ai có thể hiểu được điều này rõ hơn Schwarzkopf? Không một âm tiết, một phụ âm nào bị bỏ qua, bị câu nhạc lấn át. Schwarzkopf uốn câu theo lời thơ chứ không để âm nhạc đi trước. Quá nhiều người cho rằng bà cầu kì, kiểu cách với lối hát của mình, nhưng có bao nhiêu người hiểu được sự tinh tế đến hoàn mỹ của Schwarzkopf? Chính vì cái sự "cầu kì" ấy mà Schwarzkopf mới bắt được cái hồn trong từng bài thơ và liên tục đem đến những chi tiết mà có lẽ không một ai khác có thể chỉ ra được.

Bản thu âm Vier letzte Lieder (Bốn bài ca cuối cùng) của Schwarzkopf dưới sự chỉ huy của Szell sẽ khiến bạn hiểu được cái chất Đức có thể đẹp đến mức nào. Âm thanh của nó có thể hơi nặng, nhưng khả năng truyền cảm qua lời thơ của nó thì thật không thể tin được. Hãy lắng nghe từ "zu" kết thúc bài "September" (Tháng Chín) hay những âm thanh tưởng như những tiếng rên rỉ trong từ "Einsamkeit" hay sự lơ lửng của "der Tod" kết thúc "Abendrot".

Schwarzkopf là một ca sĩ làm người nghe kính phục vì khả năng đem đến những tinh tế tuyệt diệu. Khả năng để ý đến từng chi tiết nhỏ trong một bản nhạc của Schwarzkopf còn hơn cả Fischer-Dieskau và nó gợi ra một cảm giác về một sự thông thái, từng trải đến đáng khâm phục. Và chính điều đó đã tạo ra sự độc nhất của Schwarzkopf trong Lied Đức cũng như trong các vai diễn opera của bà.

Cả hai lần thu âm Vier letzte Lieder của Schwarzkopf đều là những thành công tuyệt vời. Lần thứ nhất dưới sự chỉ huy của Ackermann, lần thứ hai dưới sự chỉ huy của Szell. Cả hai lần Schwarzkopf đều ghi dấu ấn về khả năng nhả chữ và thể hiện lời thơ hoàn hảo.

Lần thứ nhất giọng hát của bà lúc trẻ, dày, âm sắc tuyệt đẹp và nổi bật lên trên nền dàn nhạc. Lần thứ hai giọng hát đã tối đi và có màu sắc từng trải, rất thích hợp với 4 bài thơ được R. Strauss lựa chọn. Lần này khả năng thể hiện lời thơ của bà cao hơn hẳn lần đầu và Vier letzte Lieder lần thứ hai của bà có lẽ là thu âm thanh nhạc cổ điển tuyệt vời nhất trong lịch sử thu âm của nhân loại.

(Nguồn: tuanvietnam)

Nghe "Going to sleep" trích từ Vier letzte lieder qua tiếng hát Schwarzkopf:


Ý kiến bạn đọc

Tên (Bắt Buộc)
Email (không hiển thị trong bài viết) (Bắt Buộc)
Ý kiến (Bắt Buộc)

Các bài viết liên quan

Các bài viết khác