Trang chủ | Thứ ba, 25/04/2017 | Tìm kiếm
Phiên bản cũ
head top head bottom

Ý kiến mới nhất

Đồng chí Z
Bạn Minh Hương và Thuỷ Nguyên có ý kiến ngược hẳn với bạn Minh Hằng và bác ...Đến bài viết

thuy duong
nhac hay nhay cung dep verry good  Đến bài viết

thanhson
bài hát rất hay, ai nghe cũng nao nao một cảm nghĩ nhớ thương xa vời man mác một ...Đến bài viết

Thuy nguyen
Tôi ủng hộ ý kiến của bạn Minh Hương. Tài năng của nhạc sĩ Lê Minh Sơn và ...Đến bài viết

Minh Hằng
1. Nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cụ thể là các nhà quản lí âm nhạc ...Đến bài viết

Viettq
Thưa bác Nguyễn Bá Tấu, có thể bác hiểu sai ý tôi. Tôi chỉ không cho rằng ...Đến bài viết

Nguyễn Hoà
Viết sai ngữ pháp tiếng Việt rồi, NLH ơi. Dòng chữ dưới đây này chưa phải ...Đến bài viết

Minh Hằng
Anh A có trình độ trên đại học chính qui. Anh B trình độ đại học tại chức, ...Đến bài viết

Nguyễn Thị Khuyên
Bài hát rất tuyệt. Hoài niệm, thúc giục, khắc khoải, giai điệu nhanh nhưng ...Đến bài viết

Minh Hải
Tôi nghĩ không nhất thiết làm tất cả những cái như ông này gợi ý,nhưng cũng ...Đến bài viết

Tổng số lượt truy cập: 13829408
Trang chủ » Phiếm bàn

NỖI BUỒN NHẠC SĨ - CHUYỆN KHÓ NÓI

Thứ ba, 07/02/2012

Trần Đức Lâm

noteTrong thời buổi mà cái gì cũng đang lao vào quá trình hội nhập một cách mãnh liệt, hoành tráng như bây giờ, có nhiều cái đã “hội” lại và “nhập” vào một cách thật cẩu thả.

Không biết cách nghĩ này có cực đoan và sai hay không? Nhưng chuyện thì có thể kể (vui hay buồn đành tùy theo hứng khởi của người đọc vậy).

Cách đây không lâu, trong một chuyến công tác về một huyện nhỏ, tôi được sung sướng gặp lại nhiều bạn bè, nhiều phụ huynh và học trò cũ. Trong cái cơn sung sướng và vui vẻ của bàn nhậu, tiếng hát bắt đầu. Có lẽ cuộc đời khi nào cũng cần âm nhạc là sự thật! Chúng tôi hát, hát và cả hò nữa. Hát và hò cật lực. Và, xin chân thành cám ơn thế hệ ông cha đã để lại câu nói bất hủ để giáo dục con cái: cái gì thái quá cũng không tốt. Đúng thật! Không khí hào hùng ấy đã dẫn đến một vị khách đặc biệt. Trong âm thanh hỗn độn của cuộc hát hò, đột nhiên một tiếng hét đầy vẻ trân trọng: “Im lặng! Có nhạc sĩ ABC tới”. Giật mình, mọi người im lặng và hướng những con mắt đã đờ đẫn vì rượu ra ngoài cửa - cũng có thể là đờ đẫn vì… ngưỡng mộ quá! Tôi cũng nhìn ra cho “hòa đồng với anh em”, bất chợt nhận ra nhà thơ của hội VHNT tỉnh nhà đang tươi tỉnh bước vào. Đó là một nhà thơ nữ - cũng nên nói thêm là nhà cô ấy có rất nhiều bài thơ! Mọi người vỗ tay rất to - to hơn cả hát. Thế mới thấy con người ở đây họ trân trọng nghệ thuật đến mức nào. Để đáp lại tình cảm ấy, cô nhạc sĩ kiêm nhà thơ từ tốn: “Vâng! Xin cảm ơn!”.

May mắn thay cho cái cuộc đời nhỏ bé của tôi. Tôi đã được cô ấy phát hiện ra ngay trong cái nhìn đầu tiên. Cũng tội nghiệp thay cho cuộc đời nhỏ bé của tôi. Cô ấy lao đến, vồn vã bắt tay. Câu chuyện lại tiếp tục như chén rượu nhạt vùng sâu. Cô ấy bảo: “Em sáng tác được 2 bài hát rồi đấy!”. Lại giật mình, tôi nhớ ra là cô không biết nốt nhạc nằm nghiêng hay ngữa, sao lại sáng tác hay thế! Hỏi ra mới biết là cô ấy viết thơ, nhìn thơ rồi hát, hát, hát đến thuộc theo ý mình. Sau đó lại nhờ một anh bạn của tôi - một nhạc sĩ chuyên nghiệp - kí âm lại (tính anh bạn tôi lại rất hay thương người). Và từ ngày bài hát thơ ấy được viết trên phần mềm Encore, in ra, là ngày cô ấy trở thành nhạc sĩ của địa phương quê hương cô - nơi mà bây giờ ai cũng được cô cho biết cô là nhạc sĩ. Bài hát thơ ấy tôi cũng đã được chiêm ngưỡng. Thật đúng là một bức tranh quen thuộc làm tôi tưởng mình trong một lúc được gặp rất nhiều tác giả nổi tiếng! Nếu khóc được hãy khóc cho thật thoải mái. Tôi đã khóc. Khóc cho cái tài của nhà… nhiều thơ. Khóc cho những nốt nhạc đã bị vứt bừa bãi trên tờ giấy phàm tục ấy (xin phép nhà văn Tô Hoài về ý của câu này).

Bây giờ cô ấy đã là nhạc sĩ của chính cô ấy rồi. Tài thật, tài thật, tài đến thế là cùng... Nếu như cái anh Hoàng trong “Đôi mắt” của nhà văn Nam Cao mà có mặt chắc sẽ lại vỗ đùi mà nói vậy!

Lại một lần nữa. Đó là một buổi trưa nắng gắt, một anh làm ở công ty tiếp thị hàng hóa đến gặp tôi. Tôi nghĩ khách hàng đúng là thượng đế thật, hóa ra lại không phải: “Em xin giới thiệu: em là nhạc sĩ, em có sáng tác bài hát, nghe anh biết kí âm giờ nhờ anh kí âm giúp!”. Trời ơi! Có vinh dự nào bằng khi được…kí âm cho một nhạc - sĩ - tiếp - thị (!).

Nhìn vào bài thơ hát ấy, tôi không dám thở nữa vì nó dài gần 2 trang A4 nên tôi tưởng anh ta viết phác thảo nhạc kịch hoặc thanh xướng kịch. Và, thế là cậu ấy bắt đầu trình bày tác phẩm của mình thật say sưa (hình như là hát hay nói vè gì đấy). Nghe xong, tôi lại lòi cái dốt của tôi ra khi hỏi: “Đó là bài hát à?”. Anh bạn ấy mới thuyết một hồi về âm nhạc, về ca khúc... Đúng là “học thầy không tày học bạn”(!). May mắn thay, có cuộc điện thoại của cơ quan nên tôi đành chia tay với lời hẹn không biết bao giờ gặp lại.

Chuyện thế thôi. Thật nhạt phèo nếu quý vị không cho tôi được phép thêm một vài suy nghĩ. Lịch sử âm nhạc thế giới và Việt Nam đã ghi nhận nhiều nhạc sĩ không qua trường lớp đào tạo âm nhạc chính quy nào nhưng vẫn có những tác phẩm rất hay. Nhưng ít ra họ là những người có kiến thức về âm nhạc, văn học và nhiều lĩnh vực khác. Vấn đề quan trọng là họ biết họ viết cái gì và họ rất hiểu về điều họ đang làm. Tác phẩm của họ là một tác phẩm nghệ thuật thực thụ, họ chính là những nhạc sĩ thực thụ trong lòng người yêu âm nhạc.

Bây giờ thì khác rồi. Hai từ nhạc sĩ thật dễ gán ghép cho bất kì ai (có thể là chỉ ở quê tôi thôi), miễn là anh ta (hoặc chị ta, hoặc ông ta, bà ta…) có  một cái tờ giấy, trên đó có các nốt nhạc, ghi rõ tên tác giả của sản phẩm là đã có thể tự xưng mình là nhạc sĩ rồi (!).

Hiện nay, trong phong trào hoạt động nghệ thuật cả nước đang phát triển mạnh, ở lĩnh vực sáng tác cũng như biểu diễn, có những người chưa có điều kiện để học ở các cơ sở đào tạo chuyên nghiệp nhưng vẫn là những nhạc sĩ thực sự với những tác phẩm có chất lượng nghệ thuật cao (trong lĩnh vực ca khúc), hay vẫn trở thành những ca sĩ chuyên nghiệp có tiếng trong nước, trong địa phương, khẳng định được chính mình bắng những đóng góp trong hoạt động ca hát. Đây là điều đáng trân trọng và động viên phát huy. Bên cạnh đó, mặt trái của sự ứng dụng khoa học công nghệ, của sự buông lỏng trong quản lí đánh giá chất lượng là những thành phẩm không có tính nghệ thuật, những con người tự huyễn hoặc bản thân vẫn còn.

Bản thân tôi cũng chưa có những tác phẩm hay, nhưng hi vọng rằng một ngày nào đó sẽ có - cũng có thể cho đến hết đời vẫn không có được. Đành chịu thôi, vì mình kém cỏi. Ông cha mình nói: một nghề cho chín còn hơn chín nghề không chuyên.. Những con người như Aristoteles, Pythagoras, Leonardo da Vinci … không phải dễ xuất hiện trên thế giới. Những người đa tài như Nguyễn Đình Thi, Văn Cao, Trịnh Công Sơn không phải dễ xuất hiện trong nước. Thơ là thế mạnh cho những nhạc sĩ sáng tác ca khúc. Nhà thơ trở thành nhạc sĩ nổi tiếng hay nhạc sĩ đồng thời là nhà thơ nổi tiếng ở nước ta cũng đã có và đang có với những tác phẩm để đời của họ. Điều đó không có nghĩa là bất kì người viết thơ nào cũng sẽ trở thành nhạc sĩ được, chưa nói những người đến nốt nhạc bẻ đôi cũng không biết.

Nhận thức được năng lực, sở trường của bản thân mình là cơ sở để vươn đến thành công. Sự ôm đồm và háo danh là một tật xấu cần xóa bỏ. Để phát triển được nghệ thuật, để nâng cao thị hiếu thẩm mỹ nghệ thuật, phải chăng ta nên mạnh dạn hơn, thẳng thắn hơn nữa trong đánh giá.

Ai cũng biết là cái gì cũng có hai mặt: tích cực và tiêu cực. Hiện tượng tôi kể trên đang trở thành phong trào cũng sẽ mang đủ hai mặt như thế.

“Lời quê góp nhặt dông dài…”. Rất mong quý độc giả, quý đồng nghiệp và các bậc tiền bối góp ý cho.

Ý kiến bạn đọc

yuan yuan

@ Anh Lâm!

Đọc bài viết của Anh tôi lại nhớ đến câu nói của ai đó đại để: Những con người trong trắng và ngây thơ, không biết sự việc vốn khó, không thể làm được...thế nên họ đã làm.

Háo danh và háo lợi đó là những nguyện vọng hết sức bình thường của những người trong trắng và ngây thơ. Mong Anh cũng cảm thông cho những người đang tự huyễn hoặc mình...bởi vì nếu không như vậy làm sao họ có thể sống nổi đây? Mà đâu có phải trong âm nhạc, ngành nào bây giờ mà chẳng có những thể loại tay ngang, không biết thì không sợ, không sợ thì việc gì mà chẳng dám làm!

Thật ra Anh không nên buồn về chuyện này. Đúng ra đây là một cơ hội lớn cho Anh trong con đường Anh theo đuổi. Nếu là tôi - tôi sẽ rút ra được những điều bổ ích cho chính mình.

1- Âm nhạc, cho dù trong giai đoạn nào của cuộc sống cũng có sức cuốn hút con người. Nếu có cách tiếp cận đúng... Có thể sống tốt bằng và qua âm nhạc.

2- Những thành tựu trong âm nhạc của các nhạc sỹ đã thu được trong quá khứ là rất đáng nể trọng, rất nhiều nhạc sỹ tài năng đã hiển lộ. Bằng chứng là họ đã cho người khác cảm thấy rằng/ tưởng rằng sáng tác thì dễ lắm!  Người nhạc sỹ cũng phải hành xử và suy nghĩ như các siêu sao trên sân cỏ vậy. Đừng thấy buồn khi khán giả cũng tí toáy tập tâng bóng, đừng thấy buồn khi người ta cũng mang trên người số áo giống mình. Mà nếu người ta nghĩ mình là siêu sao thì cũng chẳng sao - có ai chết ở đây đâu. Chỉ có Dân chuyên nghiệp, nhạc sỹ chuyên nghiệp, cầu thủ chuyên nghiệp mới hiểu được thế nào là tập trung vào công việc của mình và ý nghĩa của những vạch vôi trong cuộc chơi mà thôi.

3- Những người bình thường, chưa có kinh nghiệm gì trong âm nhạc mà còn muốn nhẩy vào cuộc điều này là dấu hiệu cho thấy sự trống vắng, không thỏa mãn trong các "thực đơn" có sẵn. Còn một khoảng trống rất lớn mà những nhà làm nhạc chưa khai thác hết. Người bình thường còn cảm thấy thiếu huống hồ những con nghiện trong âm nhạc? Nếu một ông chồng mà cứ khăng khăng lao vào bếp nấu nướng mà bà vợ không thấy thoải mái ...thì vấn đề không phải là ở ông ta rồi!

Cách nhìn nhận một hiện tượng quan trọng lắm anh ạ! Có câu chuyện vui chắc Anh nghe rồi kể lại cho vui hơn: Hai người thuộc hai công ty sản xuất giầy dép đến châu phi để khảo sát thị trường, họ đến cùng một nơi và gửi điện về công ty của mình qua hai thông điệp khác hẳn nhau: người thứ nhất: Ở đây không thể bán được giầy dép vì chẳng có ai đi chúng cả. Người thứ hai: Thật là tuyệt vời, một thị trường lý tưởng, ở đây chưa có ai có giầy dép để mà đi cả!

Chúc Anh thành công trong công việc!

Trần Đức Lâm

Cám ơn anh Yaun Yaun vì những lời khuyên rất thấu đáo và chân thành!

Bút Gai

Xin được chia sẻ với anh Lâm bằng 1 câu chuyện có thể không ăn nhập với những tình huống như anh đã gặp nhưng cũng là một dạng khiến cho dân nhạc chúng ta suy ngẫm, số là:

Trong một lớp huấn luyện ngắn hạn(Masterclass) về đề tài “Âm nhạc đương đại” cho Giảng viên(GV) và Sinh viên(SV) âm nhạc.

Một vị GS.NS nổi tiếng của Việt Nam và thế giới(giảng bằng tiếng Việt): “…Trong Âm nhạc đương đại, từ lâu trên thế giới người ta không còn coi trọng tính Giai điệu nữa, chủ yếu người ta vận dụng những “thủ pháp” phối hợp giữa các loại nhạc cụ và kỹ thuật âm thanh trong cách viết với những ước lệ bằng “ký hiệu, ký tự” sao cho tạo hiệu quả về tư duy âm nhạc qua cách thể hiện của nhạc công và người hát…”

Kèm theo những điều vừa giảng, vị GS này hì hụi chuẩn bị máy móc và cho các học viên xem và nghe những tác phẩm được dùng để minh họa. Sau đó ông hỏi các học viên: “ Các bạn có hiểu điều tôi nói không?”

Sinh viên: im lặng không phản ứng gì(?!)

Các GV: người im lặng gật gù, kẻ tỏ ra khó chịu, có người nói thẳng là không hiểu gì cả(!)

Trong một Masterclass khác, vị GS. NS nước ngoài cũng giảng đề tài tương tự bằng tiếng Anh(có thông dịch viên). Những nội dung nêu trên với phim ảnh minh họa gần giống lần trước nhưng khi vị GS này hỏi: “Các bạn có hiểu điều tôi nói không?

Một vị trọng trách vội khẳng định ngay: Chúng tôi đã hiểu!Xin cảm ơn GS rất nhiều!

Các SV: lại im lặng và vẫn ngơ ngác(?!)

Nguyễn Hòa

Hi hi. Nhờ nghe "bài hát thơ" mà bác Lâm viết bài này hay quá.

Nguoiyeunhac

Tôi cảm nhận bài viết này hết sức cảm tính, thiếu cái tình, cái tâm của người nghệ sĩ.

Bày tỏ cảm xúc của mình là nhu cầu có thực bất kỳ ai. Nếu biết làm thơ thì lbày tỏ qua thơ, ai biết hát thì hát, ai thích diễn thì diễn... sao lại phải có học, có nghề thì mới viết nhạc, mới làm thơ...

Các cuộc thi tìm kiếm tài năng đang nở rộ... để tìm kiếm những nhân tố mới đang tiềm ẩn ở công chúng.

Nghệ thuật nói riêng và âm nhạc nói chung là của mọi người.

Người sáng tạo phải chứng tỏ mình bằng những tác phẩm chất lượng sẽ tốt hơn là việc ngồi đánh giá người khác một cách chủ quan, phiến diện và áp đặt như thế.

Nếu dám nhận định về người khác như vậy thì nên nếu rõ tên, nhạc sĩ nữ đó là ai, và nên cho nghe tác phẩm của họ để mọi người cùng thẩm định.

Mập mờ thế là còn sợ mà đã sợ thì đừng viết, đừng nói

chieu roi

Chào anh Lâm

Tôi đồng cảm với sự trăn trở của anh. Nhưng thiết nghĩ rằng, âm nhạc là của tất cả công chúng, ai mà chẳng bi bô, bập bẹ được vài câu hát. Cho nên tôi nghĩ rằng ai là người được quảng đại quần chúng đón nhận bất kể trong lĩnh vực gì, thì đó mới là người hay nhất. Nếu cô nhạc sĩ "nửa vời" kia mà được hoan nghênh như nhạc sĩ chuyên nghiệp thế kia. Thì cũng đáng khen lắm thay. Có những người cả đời họ chỉ viết mỗi một bài hát, họ cũng đi vào lòng công chúng. Có người viết hàng trăm bài cũng chẳng có ai biết ông ta là ai, vì tóm lại thì ông ta cũng chỉ là ông ta mà thôi. Có lẽ trong cuộc đời này tài năng của con người không ai có thể phủ nhận, và ai có thì sớm muộn cũng được bộc lộ. Chỉ cần họ biết tự rèn luyện và trau dồi......

Mến anh!

Tên (Bắt Buộc)
Email (không hiển thị trong bài viết) (Bắt Buộc)
Ý kiến (Bắt Buộc)

Các bài viết liên quan

Các bài viết khác