Trang chủ | Thứ sáu, 25/07/2014 | Tìm kiếm
Phiên bản cũ
head top head bottom

Ý kiến mới nhất

Đồng chí Z
Bạn Minh Hương và Thuỷ Nguyên có ý kiến ngược hẳn với bạn Minh Hằng và bác ...Đến bài viết

thuy duong
nhac hay nhay cung dep verry good  Đến bài viết

thanhson
bài hát rất hay, ai nghe cũng nao nao một cảm nghĩ nhớ thương xa vời man mác một ...Đến bài viết

Thuy nguyen
Tôi ủng hộ ý kiến của bạn Minh Hương. Tài năng của nhạc sĩ Lê Minh Sơn và ...Đến bài viết

Minh Hằng
1. Nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cụ thể là các nhà quản lí âm nhạc ...Đến bài viết

Viettq
Thưa bác Nguyễn Bá Tấu, có thể bác hiểu sai ý tôi. Tôi chỉ không cho rằng ...Đến bài viết

Nguyễn Hoà
Viết sai ngữ pháp tiếng Việt rồi, NLH ơi. Dòng chữ dưới đây này chưa phải ...Đến bài viết

Minh Hằng
Anh A có trình độ trên đại học chính qui. Anh B trình độ đại học tại chức, ...Đến bài viết

Nguyễn Thị Khuyên
Bài hát rất tuyệt. Hoài niệm, thúc giục, khắc khoải, giai điệu nhanh nhưng ...Đến bài viết

Minh Hải
Tôi nghĩ không nhất thiết làm tất cả những cái như ông này gợi ý,nhưng cũng ...Đến bài viết

Tổng số lượt truy cập: 10113397
Trang chủ » Khí nhạc

ĐỊNH MỆNH BẤT CHỢT

Thứ tư, 02/11/2011

Toan Toan

Nhạc sĩ Nguyễn Thiện Đạo vừa trở về từ Pháp, tiếp tục theo đuổi dự án đưa 'Truyện Kiều' lên sân khấu thể hiện bằng opera, ballet, kịch thoại dưới tên gọi 'Định mệnh bất chợt'.

Nhạc sĩ Nguyễn Thiện Đạo chờ ngày “Định mệnh bất chợt” lên sàn tập. Ảnh: Nguyễn Đình Toán.

Dự định đưa kiệt tác của Nguyễn Du thành tác phẩm nhạc kịch tầm cỡ, vốn nảy nở từ dăm năm trước, khi NSND Nguyễn Công Nhạc còn làm Giám đốc Nhà hát Vũ kịch Việt Nam. Nhưng phải đến bây giờ, nhạc sĩ Nguyễn Thiện Đạo mới có cơ hội biến ý tưởng thành vở opera- ballet Định mệnh bất chợt, hợp tác với Nhà hát Vũ kịch Việt Nam, NSƯT Lê Chức làm đạo diễn, NSND Phạm Anh Phương biên đạo múa.

“Tôi từ lâu ấp ủ dự định tôn vinh Truyện Kiều và đại thi hào Nguyễn Du. Tôn vinh ở đây không phải phổ nhạc cho thơ: Theo tôi nghĩ thơ Kiều là áng văn chương kiệt tác, không hình thức nào vượt qua, nếu phổ thơ dễ đưa tới thất bại”, nhạc sĩ Nguyễn Thiện Đạo nói. Vì lẽ ấy, vở kịch là tổng hợp nhiều loại hình ngoài opera và ballet: kịch thoại, ngâm thơ, đoạn video.

Do tổng hợp nhiều loại hình, nên riêng Thúy Kiều ít nhất do 3 diễn viên đảm nhiệm: nghệ sĩ opera, ballet và nghệ sĩ đảm phần ngâm thơ. Tương tự với Từ Hải, ít ra cũng vời đến 2 diễn viên. Người lãnh trách nhiệm viết nhạc cho vở diễn nói, nhẩm tính số diễn viên chắc lên đến vài trăm: Riêng dàn nhạc giao hưởng đã bảy, tám chục người.

Là người đặt tên vở Định mệnh bất chợt, Nguyễn Thiện Đạo muốn nhấn cơ duyên giữa Nguyễn Du và nàng Kiều. Chính vì vậy ông đưa cả thi hào Nguyễn Du lên sân khấu. 11 chương của vở diễn tái hiện diễn biến Truyện Kiều, thời lượng gần 90 phút. Riêng chương đầu và chương cuối dành cho Nguyễn Du gặp gỡ Thúy Kiều và kết lại bằng hình ảnh Nguyễn Du, Thúy Kiều cùng Từ Hải bay lên nơi xa nào đó.

Nhạc sĩ Nguyễn Thiện Đạo tiết lộ, ông muốn đưa cả nhạc rock, jazz vào Định mệnh bất chợt: “Vì tôn vinh Truyện Kiều nên không chọn phổ thơ, mà chọn nghệ thuật tổng hợp, để vở diễn phải giữ hồn dân tộc, nên tôi cũng băn khoăn. Nhưng tôi nghĩ dù đưa rock vào, nó phải ăn khớp với diễn biến trên sân khấu. Đoạn rock này sử dụng trong cảnh Kiều chấp nhận tiếp khách làng chơi sau khi bị Tú Bà hành hạ, đưa về nhốt ở lầu Ngưng Bích. Đánh giá thế nào tùy khán giả”.

Nếu e dè ở vài phần thổi yếu tố hiện đại vào vở diễn, có những đoạn nhạc sĩ tin tưởng sẽ tạo ấn tượng mạnh. Đó là cảnh đặc tả Vương Viên ngoại lâm nạn: Mở màn bằng không khí im lặng khủng khiếp bao quanh gia đình họ Vương, lột tả cảnh cướp bóc của lũ sai nha được ví như ruồi xanh. “Sự im lặng đôi khi còn tác động mạnh hơn cả dùng âm nhạc”, nhạc sĩ nói.

Tổng phổ viết xong, ông quay lại Pháp chờ ngày 11-3 năm sau về Việt Nam chứng kiến Định mệnh bất chợt lên sàn tập. Dự kiến, vở kịch ra mắt giữa năm sau. Tự hào vì không hề có áp lực gì khi quyết định dấn thân đưa Truyện Kiều thành vở nhạc kịch, nhưng nhạc sĩ Nguyễn Thiện Đạo tiên liệu chẳng có thảm đỏ trải sẵn.

Nhạc sĩ Việt có tên trong cuốn từ điển danh nhân Pháp-Le Petit Larousse và Le Petit Robert- thậm chí tiên liệu nhiều chông gai chờ đợi ông và các nghệ sĩ.

(Nguồn: tienphong.vn)

Ý kiến bạn đọc

Đặng Hữu Phúc

Xin mời các tác giả nào có ý định đưa “Truyện Kiều” lên sân khấu bằng cách khai thác cốt truyên thì hãy tìm đọc cuốn “Truyện Kiều đối chứng” (Tác giả Phạm Đan Quế, Nhà XB Hải Phòng 1999) để tránh được những nhầm lẫn có tính nền tảng.

Cuốn sách “Truyện Kiều đối chứng”  này  đăng song song, đối chứng cả nguyên bản của Thanh Tâm Tài Nhân và bản chuyển sang lục bát tiếng Việt của Nguyễn Du. Cứ một trang của Thanh Tâm Tài Nhân lại có ngay một trang diễn Nôm của Nguyễn Du để ta tiện so sánh, đối chứng

Ta thấy rất rõ là :

Kết cấu câu chuyện, xây dựng hình tượng nhân vật, thông điệp triết lý “tài mệnh tương đố” “ chữ tài liền với chữ tai một vần” (đây là thứ triết lý rất bình dân của Tàu)  đều là của Thanh Tâm Tài Nhân. Nhiều chỗ Nguyễn Du chuyển ngữ rất sát nguyên bản
Đừng chỉ vì niềm tự hào dân tộc mà ta quên đi sự thực phũ phàng , pha chút cay đắng này, đừng lảng tránh!

Vì vậy nếu tách ra khỏi hồn thơ lục bát vĩ đại của Nguyễn Du, tách khỏi những câu thơ cụ thể đầy hồn Việt, mà chỉ khai thác cốt(Phần xương) câu chuyện, dựng câu chuyện này thành Kịch thành Phim ảnh, Opera, Balett, hoặc viết Giao hưởng vv…Sẽ là một câu chuyện của Tầu 100%

Đặng Hữu Phúc

Xin trích một số đoạn trong quyển “Truyện Kiều” đối chiếu (Tác giả Phạm Đan Quế. NXB Hải Phòng 1999/  Bản dịch KIM VÂN KIỀU – THANH TÂM TÀI TỬ của Tô Nam Nguyễn Đình Diệm)

Chỉ xin trích dẫn vài đoạn ở hai hồi 3 và 4 của KIM VÂN KIỀU. nếu trích dẫn như kiểu này thì còn nhiều nhiều, tôi không phải nhà nghiên cứu nên không làm được. Mong các bạn tự tìm đọc. Đây hoàn toàn là khoa học, giấy trắng mực đen, phản ánh đúng thực tại chứ không có ý định phản bác, tranh luận bất cứ điều gì.

Bản gốc của Thanh Tam Tài Nhân (TTTN):

“Nói xong nàng bèn ôm lấy cây đàn, so lần dây văn dây vũ phát ra những tiếng trong veo như hạc trên mây, bi ai như vượn trong núi, tiếng khoan như gió thoảng bên ngoài, tiếng mau sình sịch như lúc trời mưa, thanh âm lúc bổng lúc chìm, cung điệu như oán như hận. Khiến cho ai đó, khi thì tựa gối khi lại cúi đầu, lúc vó chín khúc, lúc chau đôi mày, mải miết ngồi nghe quên cả thì giờ sớm muộn…”(Trang 100)

Đối chiếu bản chuyển ngữ Nôm của Nguyễn Du:

“So dần dây Vũ dây Văn

Bốn dây to nhỏ theo vần cung thương...

Trong như tiếng hạc bay qua

Đục như tiếng suối mới sa nửa vời

Tiếng khoan như gió thoảng ngoài

Tiếng mau sầm sập như trời đổ mưa

Ngọn đèn khi tỏ khi mờ

Khiến người ngồi đó mà ngơ ngẩn sầu

Khi tựa gối khi cúi đầu

Khi vò chín khúc, khi chau đôi mày

Rằng: Hay thì thật là hay…”

TTTN:

“Bao nhiêu đính ước với chàng em hãy trả giúp cho chị, rồi sau nên vợ nên chồng, nghĩ đến con người bạc mệnh, chắc rằng em cũng chẳng quên…Nói xong nàng dậm chân than khóc: Ôi Kim Lang hỡi Kim Lang, thôi thôi thiếp đã phụ chàng rồi đó” (Trang 117)

ND:

“Dầu em nên vợ nên chồng

Xót người bạc mệnh, ắt lòng chẳng quên...

Ôi Kim Lang, hỡi Kim Lang

Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây”

TTTN

Ngày khác em nó cùng chàng so tơ lựa phím, trông ra cành cây ngọn cỏ, thấy gió hiu hiu là lúc hồn thiếp bay về, lúc ấy chàng nên vì thiêp rưới một chén rượu, rửa nỗi oan khiên...(Trang 119)

ND

”Mai sau dù có bao giờ

Đốt lò hương ấy so tơ phím này

Trông ra ngọn cỏ lá cây

Thấy hiu hiu gió thì hay chị về

…Dạ đài cách măt khuất lời

Rảy xin chén nước cho người thác oan «

NguyenThienDao

Mong sao GS NS Dang Huu Phuc co dip doc tong pho ,nghe va xem DinhMenhBatChot roi lai cho ra y kien uyen bac . Chao than men NguyenThienDao

Đặng Hữu Phúc

Xin chúc mừng NS Nguyễn Thiện Đạo với tác phẩm mới,mong có dịp được doc tong pho ,nghe va xem DinhMenhBatChot

Cảm ơn anh đã gọi ĐHP là GS, nhưng rất tiếc rằng: ĐHP không phải và không bao giờ là GS mà chỉ là một giáo viên dạy sáng tác bình thường, chỉ mới tốt nghiệp đại học ở VN thôi. Chữ GS ở VN rất to chuyện, nếu không trả lời anh sợ mọi người hiểu lầm, mong anh thông cảm

ĐHP không thích bất cứ nhãn mác gì, nhất là các nhãn mác ở VN thì đều có vấn đề và phần nhiều là rởm.

Mời anh đọc bài viết của ĐHP "Tôi chỉ là Ashkenazy hay quốc nạn loạn chức danh và học vị" trên vnmusic

http://vnmusic.com.vn/p128-toi-chi-la-ashkenazy-hay-quoc-nan-loan-chuc-danh-hoc-vi.html

Chúc anh sức khoẻ và dồi dào sáng tạo

Mỹ An

Cảm ơn ns Đặng hữu Phúc đã gởi thông báo cho An về tin vui đó . Âu cũng là sự tình cờ sáng nay tự nhiên lại lấy chuyện Kiều ra coi sao lại thấy nó bồi như chuyện mới sảy ra đâu đó ngày hôm qua , và những nhân vật của nó thì mình vẫn gặp hàng ngày và nhiều lắm .

Vậy thì ước mơ và trăn trở của ns Nguyễn Thiện Đạo cũng là ước mơ của thần dân trăm họ thôi ! Có điều cũng phải thứa nhận với ông là " Chẳng có thảm đỏ trải sẵn và chông gai là điều hiển nhiên" thôi . Ông tiết lộ một vài thủ pháp mình mới nghe đã thấy rất thèm và tâm đắc như đưa Rock va jazz vào rồi " Sự im lặng" sẽ chết người ấy có khi chết thật v.v.

Về chuyện Kiều thì mênh mang lắm không thể mang ra bàn định ở chỗ chật hẹp này được , chỗ này chỉ để thông tin cho nhau thôi , dôi khi nói không hết nghĩa gây " Hiểu lầm phiền phức".

Còn chuyện NS Phúc nói NS Đạo gọi Phúc là giáo sư thì cũng phải thôi vì ông ấy là người phương tây , Người phương tây tự do thấy sao nói vậy xứng đáng thì họ gọi không phại nịnh nọt hay câu nệ gì , ông ấy cũng thừa hiểu : " Là giáo sư chưa chắc đã dạy ai và không là giáo sư mà mọi người đều muốn học" .

Cuối cùng xin chúc mừng tác phẩm ĐỊNH MỆNH BẤT CHỢT của NS Nguyễn thiện Đạo và cầu mong cho sức khỏe của ông và gia đình ông thật dồi dào để mọi người cùng được chiêm ngưỡng ĐỊNH MỆNH ấy .

NguyenThienDao

Thanh that cam on 2 vi DangHuuPhuc va MyAn Bai viet cua 2 vi that tri tue,sau sac (mac du pham vi nho hep cua website) Chung ta deu chi muon dong gop tot nhat cho nen am nhac VietNam Long thanh cam kich DAT TROI NTD

Hong Lam

Tôi thấy đồng chí Phúc nói có lý. Chuyện Kiều chỉ hay ở các vần thơ lục bát. Người Việt Nam hình như chưa ai dám đưa nó thành phim truyện hay kịch nói hay chèo tuồng gì đó...

Nhạc sỹ Nguyễn Thiện Đạo tự đưa mình vào chỗ, có lẽ, sẽ rất khó khăn vất vả. Nhưng mà thôi, xin ông cứ thử nghiệm. Chúc ông thành công.

Đặng Hữu Phúc

Sự thật và chân lý thì bao giờ cũng rất đơn giản, rất dễ hiểu. Không ai có thể bịa ra sự thật, bịa ra chân lý được. Chỉ có sự dối trá mới được bịa ra và dối trá thường rất phức tạp, rất khó hiểu. Chân lý thì luôn có rồi, chỉ cần phát hiện ra, chứ không bịa ra được. Dối trá thì không thể được phát hiện ra, chúng phải được bịa ra.

Nhiều khi người ta sợ nhìn vào sự thật, vì nó quá phũ phàng, nó quá “đúng”. Ví dụ như Tháp rùa giữa Hồ Gươm chính là mộ của bố tên việt gian Nguyễn Ngọc Kim và “tháp Rùa không có giá trị về mặt kiến trúc. Còn từ điển mở Wikipedia thì cho rằng đó là một sự kết hợp thất bại hai nền kiến trúc đông tây” (xem thêm bài viết “Tháp rùa Hồ Gươm nguyên là một ngôi mộ” theo địa chỉ sau:

http://www.baomoi.com/Thap-rua-Ho-Guom-nguyen-la-mot-ngoi-mo/150/5827755.epi )

Báo Tiền phong đã có bài"Có nên đập bỏ tháp rùa"

Nhưng tất cả người Việt Nam không ai muốn nhắc tới chuyện đó, và vẫn coi Hồ Gươm là trái tim của Thủ đô và tháp rùa là ở chính giữa của trái tim! Con đà điểu nhìn thấy kẻ thù thì rúc đầu vào cát để không nhìn thấy gì.

Trở lại với Kim Vân Kiều của Thanh Tâm Tài Nhân, và chuyện đưa “Truyện Kiều” lên sân khấu. Rõ ràng nếu ta không gắn vở diễn với những câu thơ lục bát cụ thể đầy hồn Việt của Nguyễn Du mà chỉ khai thác phần cốt truyện. Khai thác các hình tượng nhân vật để đưa lên sân khấu, lên phim ảnh. Thì ta phải đề cho sòng phẳng là : tác giả kịch bản Thanh Tâm Tài Nhân, không thể khác được và nó luôn như thế rồi, như là sự thật, rất đơn giản.

Nếu ví “Truyện Kiều” như cái cây trổ ra những đoá hoa tuyệt vời, toả hương sắc của thiên tài ngôn ngữ Nguyễn Du, thì cái gốc của cây hoa đó phải là của Thanh Tâm Tài Nhân.

Nietzche đã nói: “Con người không thể sống với sự thật, nó cần những giấc mơ, những ảo mộng, nó cần nói dối để sống còn”

Nhưng chúng ta không thể mơ mãi được, đến lúc nào đó ta cần phải tỉnh dậy, cần phải thức giấc.

Vo Tu

"Keep true to the dreams of thy youth" (Johann Von Schiller) - Tam dich: "Hay giu su that trong nhung giac mo tuoi tre cua ban"

Chính Mệnh

Nói như bạn Hồng Lam “Nhưng mà thôi, xin ông cứ thử nghiệm”

Dù kết quả của thể nghiệm là thành công hay thất bại hoàn toàn thì thể nghiệm là điều rất đáng khuyên khích và đáng hoan nghênh.

Nhưng nếu ta tự bỏ tiền túi cá nhân ra làm thể nghiệm thì không có gì phải bàn cả. Còn dùng tiền của nhà nước, tức là tiền thuế của nhân dân trong khi dân ta còn nghèo, học sinh nhiều vùng sâu còn phải bơi qua sông đi học thì đó là một sự nhẫn tâm. Theo tôi thấy trong bài viết, quy mô biểu diễn hàng trăm người thì có lẽ phải tiêu tới bạc tỷ của dân. Diễn được 2 đêm rồi là xếp xó. Có nên không với sự thể nghiệm? Đề nghị Cục Nghệ Thuật biểu diễn nên cân nhắc!

Vũ Hồng Ánh (Cello)

Tôi là một nghệ sĩ chơi cello, tôi đã chứng kiến khi dàn nhạc (trong đó có các nghệ sĩ Na Uy và VN biểu diễn tại phòng hòa nhạc-nhac viện Tp.HCM) biểu diễn tác phẩm của NTĐạo ,lúc nhạc trưởng người Na Uy quay xuống chào và đưa tay về phía NTĐ ngồi dưới với thiện ý tôn vinh nhạc sĩ nhưng ông ta chỉ đứng lên nắm 2 bàn tay giơ giơ ra phía trước (gọi là cảm ơn, ông ta mặc áo cổ Tàu trông đặc sệt Tàu), sau đó ông ta quay lưng đi về luôn trước sự chứng kiến của bao nhiêu khán giả, trong khi buổi biểu diễn còn tiếp tục với 2 tác phẩm Cổ điển khác...

Chính Định

Dòng “nhạc thể nghiêm” (có thể gọi vắn tắt là nhạc của sự kết hợp Ngẫu nhiên), gần với nghệ thuật “Sắp đặt” trong hội hoạ,  ta gọi là nhạc “Tiền phong” (Avant garde).

Nhạc sĩ Nguyễn Thiện Đạo là một môn đệ nổi tiếng của trường phái này, mười năm trở lại đây, trường phái này phát triển mạnh ở Việt Nam với những tên tuổi như : Vũ Nhật Tân, Kim Ngọc, Đỗ Kiên Cường, Tuệ Nguyên, Ngọc Đại.

Trong quyển sách của Nguyễn Thuỵ Kha có tên là “Nguyễn Thiện Đạo , nhạc sĩ bị giời đầy” cho biêt NTĐạo: rất thân với Ngọc Đại, là một nhạc sĩ có những thể nghiệm đột phá mới hoàn toàn, có thể là mới với cả thế giới chứ không riêng gì Việt Nam. Có thể Ngọc Đại đã có những ảnh hưởng từ tác phẩm của NTĐạo. Một khẩu hiệu nổi tiếng của NTĐ là “Nhân loại tiên phong, dân tộc đích thực” đang là kim chỉ nam cho các nhạc sĩ dòng “nhạc thể nghiệm – Avant-garde- Nhạc ngẫu nhiên)

Mời xem nhạc Thể nghiệm của Ngọc Đại

http://www.youtube.com/watch?v=jSm3bBZ3cDg

http://www.youtube.com/watch?v=2LfWQmUqBgk

Xem trang kế tiếp: 1 2 3

Tên (Bắt Buộc)
Email (không hiển thị trong bài viết) (Bắt Buộc)
Ý kiến (Bắt Buộc)

Các bài viết liên quan

Các bài viết khác