Luận bàn
Thứ ba, 15/05/2012
Lê Hải Đăng
Trong giới nghệ sĩ nói riêng hay bất kỳ nhóm xã hội nào nói chung cũng đều xuất hiện những tài năng xuất chúng. Tài năng có nhiều cách hiểu khác nhau, song rốt cuộc, họ chính là những người không chỉ sống có giá trị, mà còn biết tạo ra giá trị. Có những tài năng khác thường, khác người, nhưng tài năng dù xuất chúng đến đâu vẫn không thể trở thành thánh nhân, một loại “siêu nhân” hoàn mỹ. Vì thế, tài năng ở một người không phải thánh nhân hay “siêu nhân” giới hạn trong phạm vi đặc định, cụ thể hóa bằng hành vi sáng tạo không nằm trên ...
Xem tiếp
Thứ ba, 08/05/2012
Trần Kiều Lại Thủy
Một thể loại âm nhạc xuất thân từ chốn cung đình mà không hoàn toàn là nhạc cung đình; Một thể loại âm nhạc được dân chúng thương yêu, gìn giữ, phát triển, lưu truyền mà không hoàn toàn là nhạc dân gian; Một thể loại âm nhạc đặc biệt có tên gọi gắn liền với địa danh sinh ra nó. Đó chính là Ca Huế. Trên 200 năm tồn tại và phát triển, cho đến nay, Ca Huế đã trở thành một trong những loại hình nghệ thuật dân tộc đặc trưng của Việt Nam nói chung và của vùng Bình Trị Thiên nói riêng.
Trong nhiều điểm thú vị, đặc sắc của nghệ thuật Ca Huế, chúng tôi muốn thử đề cập đến các mối quan ...
Xem tiếp
Thứ năm, 03/05/2012
Nguyễn Gia Thiện (Phó Giám Đốc Nhà hát tuồng Đào Tấn)
Nghệ thuật sân khấu tuồng là một loại hình nghệ thuật sân khấu cổ truyền tiêu biểu của Việt Nam. Qua những ghi chép của tiền nhân còn lưu lại trong các bộ sử sách, văn bia, thư tịch cổ chứng tỏ rằng ở Việt Nam nghệ thuật ca, múa, nhạc xuất hiện từ rất sớm. Đến thế kỷ X dưới triều đại phong kiến nhà Đinh, nghệ thuật ca, múa, nhạc đã phát triển một cách khá phổ biến trong dân gian. Đặc biệt trong dân gian còn có hình thức trò nhại - tức là trò bắt chước về các trò diễn xướng. Đến thế kỷ thứ XII, XIII dưới triều đại Lý - Trần, nghệ thuật ca, múa, nhạc và diễn trò đã phát triển khá cao về nội ...
Xem tiếp
Thứ ba, 24/04/2012
Đặng Hoành Loan
1. Kiếm tìm
Viện Âm nhạc là nơi nghiên cứu âm nhạc cả cổ cả kim. Những gì không không phải âm nhạc thì không thuộc Viện Âm nhạc. Các bậc đàn anh truyền lại cho chúng tôi như vậy. Mỗi khi được cử đi điền dã sưu tầm cũng chỉ cho phép thực hiện những sản phẩm âm nhạc, tức chỉ thu thanh những bài hát, bản đàn mà thôi (thậm chí bài nào lời dài quá cũng không cần thu hết, miễn là cảm thấy đủ nhạc là được để tránh tốn pin, tốn băng Cassete). Một thời định hướng là thế nên các đề tài cũng chỉ tập trung vào nghiên cứu ...
Xem tiếp
Thứ ba, 17/04/2012
Nguyễn Thị Mỹ Liêm
Đầu thế kỷ XX, nền âm nhạc Việt Nam có những thay đổi lớn lao. Đó là việc hình thành nền âm nhạc mới với sự tiếp thu mang tính hệ thống từ những yếu tố cơ bản như hệ thống âm, thang âm đến lý thuyết âm nhạc, thể loại, hình thức, nhạc khí, cách thức thể hiện Với sự tiếp thu này, nền âm nhạc Việt Nam chịu sự phân hóa mạnh mẽ, thành hai hướng, hai dòng âm nhạc, hai khái niệm rõ rệt: nhạc mới và nhạc dân tộc cổ truyền – hay còn gọi là nền âm nhạc truyền thống.
Âm nhạc dân tộc – âm nhạc truyền thống thời đại ngày nay:
Trước thế kỷ XX chưa ...
Xem tiếp
Thứ hai, 09/04/2012
Nguyễn Thị Minh Châu
Dân tộc và hiện đại quả là vấn đề thế kỉ, vì giới nhạc bàn luận đã lâu mà vẫn chưa thấu, thử nghiệm cũng nhiều mà vẫn chưa thỏa. Khúc mắc nảy sinh nhiều khi là do dân tộc - hiện đại được hiểu được hành không chỉ như hai vế đối lập của các cặp phạm trù cổ - kim, cũ - mới, mà còn gần như đồng nghĩa với lạc hậu - tiên tiến, cổ hủ - khoa học.
Lại còn những phiền hà nhiễu loạn do không thống nhất thuật ngữ nữa chứ. Trong khi ông này bàn về tính dân tộc - hiện đại của ta, thì bà nọ lại tưởng có gì liên quan đến chủ nghĩa hiện đại (modernism) của Tây, vào lúc anh đây tán về dòng dân ...
Xem tiếp
Thứ ba, 03/04/2012
Hà Mai Hương
Từ cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX, văn hóa nghệ thuật và âm nhạc phương Tây tràn vào Việt Nam đã có tác động không nhỏ đến nền âm nhạc nước nhà. Sự du nhập của cây đàn Piano - một trong những nhạc cụ phương Tây đến sớm nhất đã góp phần tạo ra một trào lưu âm nhạc mới.Theo nhiều tài liệu nghiên cứu, đàn Piano xuất hiện lần đầu ở Hà Nội vào năm 1912 nhưng phải tới những thập niên 20, 30 đàn Piano mới được biết đến nhiều hơn cùng với các nhạc cụ phương Tây khác như Violon, Violoncello, Guitare, Accordeon và các loại Kèn ...
Xem tiếp
Thứ sáu, 23/03/2012
Lê Hải Đăng
Nhà soạn nhạc thiên tài người Áo Wolfgang Amadeus Mozart nói rằng: “Lặng cũng là âm nhạc”. Còn theo quan niệm của môn “Lư thuyết âm nhạc cơ bản”: “Lặng là sự ngừng vang”.
Lẽ đương nhiên, lặng khó thể là “sự” khi mà nó không hề hiện hữu. Chúng ta có thể nhận biết lặng thông qua mối quan hệ tương tác với hiệu quả vang của âm thanh. Còn suy xét một cách biệt lập, thính giác của chúng ta tuyệt nhiên không thể cảm nhận được lặng Nói cách khác, lặng thuộc phạm trù khả niệm (có thể quan niệm), chứ không phải khả giác (có thể nhận biết bằng giác quan). Nhận thức luôn thuộc về kết quả của tiến ...
Xem tiếp
Thứ ba, 13/03/2012
Phạm Chỉnh
Hò cửa đình là một loại hình dân ca nghi lễ ở thôn Phú Nhiêu xã Quang Trung huyện Phú Xuyên - Hà Nội. Phú Nhiêu là một làng cổ, trước đây có tên là làng “Leo” thuộc tổng Lương Xá. Hàng năm, cứ đến ngày 15.8 (âm lịch) người dân nơi đây lại tổ chức lễ hội và Hò cửa đình là một nghi lễ không thể thiếu trong tổ chức Lễ hội.
Loại hình dân ca nghi lễ này được diễn xướng theo hình thức “liên khúc” còn gọi là “chầu Hò” mang đậm phong cách dân gian. Có lẽ, Hò cửa đình xưa kia chỉ là những bài nhỏ lẻ, mang nội dung chúc tụng cầu ...
Xem tiếp
Thứ hai, 05/03/2012
Nguyễn Thị Minh Châu
Trường Âm nhạc Việt Nam từng là nhà tôi theo nghĩa đen: là nơi tôi sống và đăng kí hộ khẩu thường trú suốt mười mấy năm trời. Về tuổi đời, tôi chỉ kém Trường một tuổi. Có thể nói lứa chúng tôi đã gắn cả tuổi thơ với Trường Nhạc, đã lớn lên từ cái nôi đầy ắp âm thanh này, đã có bao buồn vui trên mảnh đất mà giờ đây là cả một cơ ngơi hoành tráng mang tên Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.
55 năm từ một tên gọi tắt giản dị Trường Nhạc cho đến Nhạc viện, rồi trở thành Học viện là quãng đường chạy tiếp sức ...
Xem tiếp
Thứ năm, 01/03/2012
Đắc Tâm
Giai điệu là yếu tố chính trong âm nhạc. Không có giai điệu thì không có âm nhạc.Ca từ là yếu tố gắn liền vào giai điệu để hình thành ca khúc và chỉ có giọng hát của con người mới có thể phát âm các nốt nhạc thành lời. Cho nên, nếu ca từ không phù hợp với giai điệu sẽ tạo ra ca khúc không hoàn chỉnh.
Khi con người biết tạo ra thêm phần nhạc phụ để làm cho giai điệu và ca khúc đẹp hơn, lại sinh ra một thành phần quan trọng khác nữa trong âm nhạc, ngoài giọng hát, là phần hòa âm. Và nếu thiếu giai điệu thì hòa âm sẽ hoàn ...
Xem tiếp
Thứ ba, 21/02/2012
Hà Thủy
Chức năng giải trí của âm nhạc thì đã có ngay từ khi âm nhạc ra đời nhưng những năm gần đây trong sinh hoạt âm nhạc nước ta người ta thường nhấn manh đến chức năng này, dường như muốn tách hẳn nó ra thành một loại hình âm nhạc mà khi nhắc đến dễ dàng được chấp nhận và "thông cảm": "Nhạc giải trí ấy mà".Xin phép chưa vội bàn xem sự "dễ dàng chấp nhận và thông cảm" ấy đúng sai ra sao, mà xin đi sâu một chút vào chức năng giải trí này.
Các nhà mỹ học – nghệ thuật học đã từ lâu khẳng định chức năng xã hội bao trùm nhất của ...
Xem tiếp